Những Đêm Mưa (Chương 10/15)
Linh Bảo


CÁI THANG


Đă ba hôm trời mưa tầm tă, Trang không c̣n thấy thích thú v́ cái giếng nước trong vườn đă gần đầy lên đến miệng nữa. Trời xám xịt và đất th́ ṃng mọng những nước. Cả nhà cứ nhắc măi trận lụt năm trước:
“ Nước vào trong nhà đến năm tấc và làm hư bao nhiêu là đồ đạc!”.
Tân mách chị:
- Chị ạ, hai đứa em không phải đi học. Cả ngày chỉ ngồi trên giường cao xếp thuyền giấy thả chơi vui ghê! Được nghỉ học những năm ngày.

MẹTrang phàn nàn:
-Lúc nước bắt đầu rút là phải quét liền, không th́ bùn đọng lại khó rửa sạch được. Năm ấy có ai ngờ là nước lại vào đến nhà. Mẹ đang ngủ đến nửa đêm thức dậy thấy guốc dép nổi lềnh bềnh trong pḥng cả rồi!

Mấy hôm nay tuy chưa hẳn là lụt to nhưng chợ không họp nữa nên trong bữa cơm không có thịt cá rau tươi, chỉ có cá khô, mắm, muối sả, cá hộp kho lại. Trang bực ḿnh v́ phải là tă cho con. Mà con bé Li Li cứ lúc nào trời mưa là tă ướt gấp đôi những ngày nắng ráo, thế mới khổ mẹ nó.

Đến sáu giờ tối nước mưa xuống không chảy đi đâu được nữa. Tất cả các cống rănh thông nước đều tràn đầy lênh láng khắp vườn. Chảy không kịp, nước đọng lại trong sân. Một lúc sau nước trong sân cũng không phải chỉ là nước mưa v́ tất cả các ao hồ lân cận cũng lên cao tràn thêm vào.

Nước lên dần dần từng bậc thềm, rong rêu ở các hồ nổi trên mặt nước lùa vào từng đám. Trang bắt đầu thấy lo ngại, chạy hết chỗ này đến chỗ kia khắp các thềm nhà để xem chừng mực nước. Mưa vẫn tầm tă không ngớt, trời ảm đạm mờ mịt không cho ai một tia hy vọng ǵ.

Lúc trời tối hẳn Trang bắt đầu dọn đồ đạc lên nhà trên ngủ v́ pḥng của nàng thấp nhất nên nước vào trước.
Mẹ Trang bảo:
-Làm ǵ mà cuống cuồng lên thế? Th́ cũng như năm trước, hay quá lắm là gấp đôi chứ ǵ, đă chết ai!

MẹTrang có vẻ b́nh tĩnh lắm, bà dục mọi người đi ngủ, bà cũng ôm bé Thu, mới chập chững biết đi, ru hời ru hỡi như mọi đêm.

Trang đang ngủ bỗng giật ḿnh thức dậy lúc 12 giờ khuya, nàng tưởng như ḿnh đang ngủ đ̣, chung quanh giường nước mênh mông và sóng vỗ chợp chờn. Trong tiếng mưa đổ rào rào dữ dội xuống mái ngói, từ xa vẳng lại những tiếng kêu cứu, kêu đ̣, tiếng gọi nhau đủ các thứ tiếng không phân biệt được. Trang chỉ biết tất cả các thanh âm ấy ḥa lẫn thành một tiếng kêu thảm thiết lẫn trong tiếng mơ đổ hồi liên thanh.

Trang hoảng hốt đánh thức Lạc, người ở gái, dậy cùng nàng khênh một chiếc chơng tre đặt lên giường, bế hai con nằm xuống. Xong nàng đến pḥng bên cạnh gọi em Tân và Tấn. Hai đứa bé nằm cong queo ngủ ngon lành, không biết tấm phản chúng đang nằm sắp sửa nổi lên mặt nước.

Mẹ Trang cũng đă thức dậy, bà xếp dọn một ít đồ đạc và rất b́nh tĩnh:
-Không sao đâu con ạ, nhà ḿnh ở cao nhất xóm. Nếu vùng này mà ngập th́ quanh đây c̣n ai sống nữa!

Đồ đạc trong tủ bà chỉ dọn từng dưới lên từng trên.
Ở nhà giữa, anh Bê, đang cẩn thận xếp dọn những chồng sách của ba Trang lên mặt bàn.
Ba Trang chỉ huy việc dọn dẹp:
-Sách từng thấp trong tủ lớn tạm cho lên trên bàn. Đồ đạc trong tủ đổi lên từng cao nhất. Sách tủ thấp phải dọn lên tủ cao, sách mà ướt là không có giá trị ǵ nữa!

Cô Tư cũng đă thức dậy, cô ngồi trên giường ông, co cả hai chân lên giường, mồm ngậm điếu thuốc Cẩm Lệ to tướng. Cô không dám nhúng chân xuống nước, v́ nghe người ta nói đang có chửa, lội nước bạc sẽ hư thai.

Thấy Trang lăng xăng lội lên lội xuống khắp nhà mẹ Trang gắt:
-Trời ơi, con có chịu ngồi yên một chỗ cho mẹ nhờ không? Đẻ mới dậy chưa đủ trăm ngày mà đă dám lội nước bạc. Bộ muốn chết bỏ con lại đó cho mẹ nuôi sao? Me nuôi một ḿnh con Thu đă mệt gần ngất ngư, chỉ c̣n da bọc xương, con muốn giết mẹ cho mau chết nữa à !

Mực nước vẫn cao vùn vụt, trong tiếng mưa, tiếng mơ dồn dập đổ hồi, muôn ngàn tiếng kêu thảm thiết làm Trang càng bối rối hoảng hốt thêm. Nh́n cái nhà năm gian rộng mênh mông và đầy những đồ đạc quí giá đối với riêng mỗi người, Trang không biết nên bỏ thức ǵ, cứu thức ǵ.

Trang cũng sợ lội nước lỡ ốm chết bỏ con, nhưng nhà c̣n ai nữa đâu! Một người cha già ốm liệt giường liệt chiếu, một cô hầu non chỉ biết ơng ẹo làm vui lúc b́nh yên nhưng không thể nhờ cậy được lúc tai nạn, và giờ phút này cô chỉ sợ hư thai, không dám nhúng chân xuống nước.

Bé Thu và bé Mỹ c̣n phải đút cơm, bé Lili mới sinh chưa được trăm ngày, hai đứa em trai 7,8 tuổi. Tất cả được đặt ngồi trên giường cao không giúp ích ǵ v́ mực nước đă lên quá đầu chúng nó rồi. Chỉ c̣n anh Bê, một con sâu rượu và cũng là một cây bệnh ngày thường, nhưng lúc này anh c̣n cố gượng đứng vững để sắp tủ sách cho Ba v́ anh biết Ba quí sách nhất sau các cô hầu non!

Mẹ Trang chỉ băn khoăn về mấy cái bàn thờ và những bộ Kinh Phật, bà không biết nên dọn ǵ, cuối cùng bà thắp mỗi bàn thờ một nén nhang. Hai người ở gái, một đă phải ngồi trông trẻ con sợ nó trở ḿnh ngă xuống nước, chỉ c̣n một lo dọn gạo củi, nước.

Trang đang giúp anh Bê khuân dọn sách, bỗng nghe cô Tư cười the thé nói:
-Hê hê hê, anh Bê ơi, c̣n cái tủ đồ tây của cụ nữa, vô dọn mau lên!
Anh Bê bực ḿnh gắt:
-Thế cô ngồi đấy làm ǵ mà không giúp xếp dọn một chút cho dăn gân cốt. Tôi có phải là Phật bà Quan Aâm đâu mà có những ba mươi sáu cái tay.

Cô Tư vẫn cứ ngồi yên dưới chân giường không cử động. Chốc chốc cô lại gọi:
-Anh Bê, đem thêm vài miếng gạch vô đây chêm chân giường, nước sắp ngập cụ rồi, hê hê hê, lụt chi lạ!

Cô vẫn ngồi co chân trên giường không dám nhúng chân xuống nước. Đồ đạc riêng của cô chỉ có mấy cái vali, cô đă cẩn thận gác lên xà nhà từ ban tối. Gói thuốc lá Cẩm Lệ cô cũng đă cẩn thận bỏ trong túi, bây giờ phận sự của cô chỉ c̣n lo giữ cái thai.
Mẹ Trang đang dọn đồ đạc trên nhà thờ Phật cũng chốc chốc gọi với:
-Con ơi, bàn thờ Phật sắp đổ!

-Bê ơi, tủ áo gấm của cụ …...
-Bê ơi . . .
Ba Trang nằm yên măi cũng sốt ruột lên tiếng:
-Bê ơi, sách quí mà bị ướt rồi là không c̣n giá trị ǵ nữa!
-Chị ơi, em đói khóc đây này!
-Chị ơi, giường em sắp ngập đến nơi!
-Chị ơi . . Bê ơi . . .

Anh Bê và Trang hết chạy lên lại chạy xuống, hết chạy xuống lại chạy lên, người đă mệt mỏi nghe thế càng bối rối thêm. Riêng Trang nghe tiếng con khóc như xé ruột. Nàng t́m được một cái bàn cao, khênh lên phản và bế bọn trẻ con đặt nằm ngồi ngỗn ngang. Phản có ba tấm ván, hai tấm trong và ngoài có chân bàn đè nặng nên đứng yên, c̣n tấm giữa không có ǵ chận, nổi lên mặt nước rồi bắt đầu từ từ đi du lịch khắp pḥng.

Mực nước bây giờ lên vùn vụt chư không c̣n lên chậm răi như trước nữa. Trang thấy nước mắt ḿnh đọng đầy trên mi, nàng nghẹn ngào chỉ muốn khóc oà lên . . .
-Anh Bê khiêng hộ cái va li với tôi một tay.

Rồi nàng phàn nàn một ḿnh:
-Ai mất hết đồ đạc cũng c̣n lại cái xác nhà, c̣n tôi tất cả “ giang sơn” chỉ ở trong vali này, trôi hết th́ mẹ con chẳng c̣n một manh!

Bỗng tiếng cô Tư thét lên:
-Trời ơi, giường cụ hỏng chân rồi!

Cả nhà nghe thế hoảng hốt vội nhấc một chiếc bàn
cao đặt ba Trang lên, và cùng phụ lực khênh chiếc bàn lên giường. Cái chân sưng của ông bị động làm ông đau đớn khổ sở lịm đi.

Mẹ Trang đứng hẳn lên ḷ sưởi để chuyền sách lên nóc tủ với anh Bê. Mấy tấm ván đầy sách giữa nhà bị nước đội hỏng chân, cả tấm ván nổi lềnh bềnh trên mặt nước xê dịch một lúc rồi ch́m dần xuống đáy. Nước bây giờ càng lên càng nhanh, đi từ đầu pḥng đến cuối pḥng, lúc trở lại mực nước đă khác hẳn.

Anh Bê ṿ đầu bứt tai:
-Thôi hỏng rồi, mở cửa ra sân kêu cứu đi thôi!

Nhưng dù kêu cứu cũng vô ích. Ai cũng biết giờ phút này tất cả mợi người đều lo lấy thân ḿnh chưa xong, mong ǵ ai cứu được ai! Giá cả gia đ́nh Trang có tận lực kêu gào th́ cũng chỉ góp thêm vài tiếng kêu thê thảm lẫn vào muôn ngàn tiếng kêu cứu khác vẳng lại từ bốn phía.

Trời tối đen, mưa vẫn tầm tă, điện bỗng nhiên tắt làm cho mọi người lại càng khủng khiếp thêm trong lúc nguy hiểm. Cơi sống và cơi chết bỗng giáp nhau gần đến nỗi người ta cảm thấy không c̣n biên giới nữa!

Thấy con mèo mướp lội vùn vụt dưới nước kêu gào một cách rùng rợn, Trang bắt để nó lên bàn. Trang tưởng nó t́m chỗ lánh nạn, nhưng nó không chịu ngồi yên. Nó vùng vẫy cào vào tay Trang rồi lại nhảy xuống nước lội xuôi lội ngược kêu gào như phát điên, th́ ra nó đi t́m đàn con. Trang rất ngạc nhiên v́ con mèo của nàng xưa nay vẫn có tiếng sợ nước, th́ ra t́nh yêu con đă làm cho dù một con vật, cũng có những hành động suốt đời chưa từng biết.

Ba giờ sáng, rồi bốn giờ sáng, nước đă lên đến cổ. Mỗi một giây phút trôi qua người ta đều hy vọng đó là cái giây phút nước đứng rồi rút lui. Nhưng không thể được, mực nước không thể nào ngừng trong khi trời cứ mưa tầm tă như thế này. Có lúc Trang đă tưởng là nước như không bao giờ có thể đứng lại được, và tất cả mọi người chỉ c̣n cầu nguyện trước giờ chết mà thôi.

Mẹ Trang đang sắp mấy cuốn Kinh Phật trên bàn bỗng kêu thét lên. Cái bàn thờ Phật của bà đổ nhào xuống nước mà không cần hỏi ư kiến ai cả! Tượng Phật và kinh kệ nổi lềnh bềnh. Bà cố chạy theo vớt lại.

Trong lúc hoang mang đến cùng cực gần như tuyệt vọng, Trang bỗng chợt nh́n lên nóc nhà. Cái lỗ vuông nhỏ cỡ vừa một người chui lọt trên trần nhà để người thợ điện trèo lên xem xét giây điện, lúc này làm Trang nảy ra một ư nghĩ:
-Cái thang, phải đi t́m cái thang nhanh lên!

Gia đ́nh ông bà Túy hàng xóm đập cửa ở nhà ngang bồng bế nhau lếch thếch lội sang v́ nhà ông thấp hơn nên nước đă lên quá đầu. Trong lúc họ xem nhà Trang là nơi cứu mệnh th́ gia đ́nh Trang cũng xem ông Túy như cứu tinh. Ông để thằng con trai bé và bà vợ chửa gần ngày ngồi yên trên một chiếc bàn cao ngất ngưởng xong cùng Trang bàn cách leo lên trần nhà. Bay giờ ông Túy là người khỏe mạnh độc nhất mà tất cả mọi người đặt hy vọng vào.

Ông Túy trèo lên trần nhà nghiên cứu trước xem những tấm ván trần mỏng manh xưa nay chỉ dùng để làm đẹp cho cái nhà có đủ sức chịu đựng không. Ông gật đầu ra hiệu và Trang bắt chước ông một chân đạp lên cánh cửa lớn, hai tay nàng giơ lên bám được trần nhà.

Mọi người không ai dám bắt chước. Tân và Tấn đứng trên bàn chuyền lên cho nàng một ít chăn chiếu khô để sửa soạn chỗ nằm cho ba. Ông Túy trở xuống mở cửa lội ra sân đi t́m cái thang. Cái thang nằm nổi trên mặt nước tận ngoài góc vườn nhưng may chưa trôi mất. Cái thang đă cũ vẫn thường dựng cạnh gốc cây trầu không một ai để ư, bây giờ được mọi người thiết tha cầu khẩn đến.

Một lúc sau ông Túy đem được thang vào nhà, mọi người thở dài như trút gáng nặng. T́m được cái thang th́ con đường sống chưa mất. Ông Túy cẩn thận đặt cái thang cạnh tường, ông đứng dưới bế từng đứa bé chuyền lên, Trang đỡ lấy đặt xuống ván. Năm đứa trẻ đă lên hết nhưng mẹ Trang không chịu lên, cô Tư vẫn ngồi co chân không chịu cử động, c̣n ba Trang th́ cố nhiên không thể nào ngồi dậy được.

Ông Túy trèo lên trần nhà cáu kỉnh bảo Trang:
-Chị làm thế nào th́ làm, tôi đă năn nỉ hết sức mà ông cụ không chịu lên, bảo chân đau không nhúc nhích được. Cả cái cô kia cũng vậy, không chịu "dời gót ngọc”. Bộ muốn “ bất cầu đồng sanh, cầu đồng tử” chắc! C̣n bà cụ th́ ông cụ không lên nên bà cũng không chịu lên. Nước đă ngập đến cổ thế này mà mỗi người c̣n ôm một cục chướng như thế th́ chỉ có ngồi mà đợi chết!

Tiếng mẹ Trang than thở:
-Suốt đời tôi cặm cụi khổ sở mấy chục năm trời mới gây dựng được cái cơ nghiệp này! Thực trời hại tôi! Trời muốn làm hại tôi hay sao hở trời!

Trời đâu có đây để trả lời bà, chỉ thấy tiếng Trang năn nỉ.

Trong lúc khổ tâm bà đâm ra mất hẳn lư trí, bà gắt:
-Tao không đi đâu cả! Gia tài sự nghiệp mất th́ tao cũng chết! Tao chết theo với Phật, Thánh, kinh kệ, bàn thờ ông bà . . .

Bà đang nói bỗng thét lên, chiếc bàn bà đang ngồi bây giờ chỉ c̣n một ḿnh nhẹ quá hỏng chân bập bềnh nổi lên mặt nước. Bà nhanh tay nắm được cánh cửa tủ nên khỏi ngă. Ông Túy vội vàng xuống đỡ lên thang. Người bà ốm nhỏ nên Trang nắm được cánh tay kéo qua cái lỗ vuông dễ dàng. Bà đă lạnh cóng cả người, nằm vật xuống sàn không c̣n biết ai là ai chung quanh.

Lúc này không c̣n th́ giờ để chiều chuộng hay “trưng cầu dân ư” nữa, Trong lúc nguy hiểm cần phải có sự chỉ huy cương quyết rơ ràng, mặc dầu ba Trang không chịu đi, Trang vẫn nhất định bắt ông Túy và anh Bê khênh ông đi. Ban đầu ông c̣n chống cự, nhưng mỗi cử động đều làm ông đau đớn, kết quả ông đành nằm yên cho ai làm ǵ th́ làm. Ông Túy và anh Bê đỡ ông lên tấm ván và khênh đi chậm răi ḍ dẫm từng bước một.

Trang ở trên nh́n xuống cảm thấy từng tiếng tim ḿnh đập, chỉ sợ một trong hai người đuối sức sẩy tay hay hụt chân th́ chỉ có Trời cứu. Nước đă lên đến cằm. Anh Bê nguời thấp nhỏ phải đi nhón gót chân, mệt mỏi và lạnh cóng cả người, anh mím môi cắn răng cố đi từng bước cho thật vững chắc. Đang đi bỗng nhiên anh dừng lại ấm ớ kêu:

-Tôi uống nước. Chết tôi rồi!. Trời ơi! ... Ai cứu .. .cụ với!

Anh cố gượng thêm vài bước may đă đến được chân thang. Phải khó nhọc vất vả vô cùng mới xê dịch được ba Trang từ tấm ván lên vai ông Túy. Ông cơng ba Trang và bước lần lần từng bước lên thang. Cái thang cũ kỹ rít lên và kêu trèo trẹo dưới sức nặng của hai người cùng trĩu lên một lúc.

Ở trên nh́n xuống, Trang nghe như tim ḿnh ngừng đập, nàng nín thở tưởng chừng thêm một hơi thở của ḿnh cũng thêm sức nặng và cái thang sẽ chịu không nổi mà gẫy mất. Vận mệnh của cha nàng nằm trong chiếc thang tàn tật ấy, thực trong suốt một đời người không ai ngờ đến.

C̣n được vài nấc, bà Túy và Trang ở trên nắm được cánh tay ông, hai người cùng gồng người gắng hết sức lực kéo lên. Đồng thời bên dưới ông Túy cũng xuất toàn lực, phùng mang trợn mắt,vừa đun vừa đẫy . . .

Ba Trang lên đến được trần nhà, nỗi đau đớn xác thịt hành hạ ông đến cái tŕnh độ tê tái không c̣n cảm giác. Ông như người mất hồn, mặt mày tái mét nằm vật xuống tấm ván Trang đă sắp sẵn.

Ông Túy xoa tay cười nói có vẻ thỏa măn:
-Thực là kỳ tích, kỳ tích! Một bà chửa, ngày thường đi chợ “ khênh” một bó rau muống bằng nắm tay cũng kêu nặng, kêu mệt “ khênh “ không nổi, và một cô “ suyễn gia truyền” trói không chặc con gà, thế mà hôm nay "khênh” à quên xách nổi ông cụ một tạ lên thang gác!
H́ h́ h́, ḿnh vai u thịt bắp như thế này mà cơng cũng nặng oải ba sườn gần trẹo cả cổ!

Châu và Lac, hai người ở gái cũng đă có chỗ ngồi yên. Trang đợi kéo nốt cô Tư nhưng đợi măi vẫn không thấy. Anh Bê đứng run rẫy thở lấy sức dưới chân thang, c̣n ông Túy nghe mẹ Trang bảo có một chai rượu ngâm thuốc bổ trong tủ, ông quyết trở xuống lặn t́m cho bằng được.

-Hu hu hu, Có ai cứu tôi với! Trời ơi, Có ai cứu tôi với!

Ba Trang lúc này đă tỉnh táo hơn, nghe cô Tư kêu cứu có vẻ thương xót lắm. Anh Bê đứng bên dưới cáu kỉnh:
-Cô ấy từ tối đến giờ hi hi măi chán nên bây giờ đổi ra hu hu! Cô cao hơn tôi những một cái đầu, có chân th́ tự đi cũng được, tàn tật già yếu bé bỏng ǵ mà phải đợi ai khênh. Mà giá có uống vài ngụm nước cũng không chết đâu!

Ba Trang thều thào cất giọng năn nỉ:
-Ông Túy ơi, bây giờ chỉ có một ḿnh ông, trăm sự đều nhờ ông cả. Ông làm phúc làm đức đưa d́ ấy lên kẻo tội nghiệp, bụng mang dạ chửa!
Anh Bê lẩm bẩm:
-Người ta chửa gần đẻ đến nơi c̣n phải lội suốt đêm cũng chẳng sao, đằng này chỉ mới có vài tháng.

Ba Trang vẫn ngọt ngào:
-Ông Túy, trăm sự nhờ ông, tính mệnh d́ nó ở trong tay ông, suốt đời chúng tôi sẽ không quên ơn ông . . .

Bà Túy dẫy nẩy lên:
-Mau mau lên đi anh Túy ơi! Thôi đừng t́m rượu nữa! Ngâm nước từ đêm đến giờ, không khéo lạnh mà chết đấy! Ba vạn cũng bỏ!

Ba Trang vẫn năn nỉ:
-Chỉ c̣n có ông, ông làm ơn . . .

Ông Túy dù vợ không bằng ḷng, anh Bê dù mệt mỏi đến đâu, kết quả cũng phải đi khênh cô Tư. Lên được đến nơi giọng cô không c̣n rên rỉ nữa! Cô cất tiếng cười the thé:
-Hê hê hê, tui không hề ướt lấy một cái vảy. Gói thuốc Cẩm Lệ cũng c̣n khô ran! Có thời chi lạ !

Trang lấy mấy chiếc áo len đă cứu được chia cho mọi người. Anh Bê ngồi run rẩy trong bộ quần áo ướt sũng những nước, hai hàm răng anh đánh vào nhau cầm cập, mặt anh tái ngắt và người cứng đờ ra. Anh thay được áo xong nằm vật xuống ván mê đi.

Cô Tư trông thấy thế lại cười rú lên:
-Hê hê hê, ḿnh đi cũng được nhưng ai dại chi mà đi. Lỡ ướt lạnh chết thiệt thân ḿnh chớ thân ai ! Ba vạn cũng bỏ, gói thuốc Cẩm Lệ vẫn c̣n là được!

Bất giác Trang rùng ḿnh. Trong cảnh nguy hiểm,đầy những tiếng kêu cứu thảm thiết, tiếng mơ dồn dập lẫn trong tiếng mưa đổ rào rào xuống mái ngói, tiếng cười của cô nghe lanh lảnh đến rợn người!

Suốt từ đêm, Trang phải làm việc và dùng nhiều sức nên lúc này cả người đau đớn mệt mỏi như bị dần từng đốt xương. Nàng t́m một góc và nằm lăn xuống ván. Tuy nằm nhưng Trang vẫn nghe rơ tiếng cha rên rỉ, tiếng cười hê hê từng hồi của cô Tư và những lời phàn nàn của mẹ:

-Thực là trời hại tôi! Thôi c̣n chi nữa! Kinh kệ mất hết, Phật tượng bể hết, áo quần trôi hết rồi c̣n chi! Trời, cả cơ đồ sự nghiệp của tôi! Già hơn sáu chục tuổi đầu rồi mà c̣n phải trông thấy cái cảnh như thế này! Thảm! Bộ kinh Pháp Hoa của tôi mới thỉnh, bây giờ có bạc vạn cũng không t́m đâu ra!

Bà chưa nói dứt lời bỗng cô Tư quát lên hỏi con Châu:
-Châu, sao mi không lo cất mấy cái trứng gà để dành cho cụ xơi hở. Bây giờ cụ đói, mới làm sao?
Con Châu cười lạnh lùng:
-Thế sao cô không lo? Cô ngồi đấy làm ǵ? Tôi làm bao nhiêu là công việc, nào gạo cơm than củi, khiêng vác từ đêm đến giờ ! Bộ tôi ở không đấy hẳn!

-Ai biểu mi ngu! Mi lo khiêng vác không biết mấy thứ đồ đạc mà rốt cuộc đồ đạc đều bị ướt, mi cũng bị ướt như chuột lột. C̣n tau không lo chi cả mà đồ đạc của tau vẫn không ướt, người tau cũng khô ran! Hê hê hê!

-Phải, người ta th́ “ Lấy chồng phải gánh giang sơn nhà chồng” c̣n cô th́ “Sống chết mặc bây, tiền thầy bỏ túi”!

Ba Trang rên rỉ:
-Thôi bỏ đi, bỏ đi, chuyện nhỏ mọn!

Ông không muốn ai nói động đến cô Tư, nhất là động đến cái sự vô dụng của của cô trong cơn hoạn nạn của gia đ́nh.

Không biết con Châu đă lấy can đảm ở đâu ra, để căi nhau tay đôi với cô Tư, chính nó cũng không tự biết. Có lẽ trong lúc tai nạn, nó đă làm tṛn phận sự như một phần tử trong gia đ́nh, c̣n cô Tư có vẻ vô dụng quá nên mất sự kính nể trước mặt chủ.

Bà Túy gắt với ông Túy:
-Cái áo gấm của tôi anh để đâu? C̣n cái đồng hồ tay nữa! Lại c̣n cái gói tă ướt của con . . . anh để mất th́ liệu hồn.

Ông Túy mắng át:
-Thôi thôi, tôi xin các bà. Dẹp cái lọ mắm thối lại đi. Mới vừa lo chết dưới kia chưa được mười lăm phút. Lên đến đây cững chưa chắc đă sống đâu mà vội giở tṛ tiếc của. Ấy may mà chỉ lụt chứ không băo, nếu cả lụt lẫn băo th́ ngồi đây lại càng được gặp Ông Bà Tổ tiên liền lập tức!

Đấy là sự thực cũng như những lời họ nói cũng toàn là sự thực. Trong lúc này không ai nghĩ đến những câu che đậy khách khí giả dối nữa! Trang chua chát nghĩ thầm:
-Lúc ḷng người ta cởi mở th́ tiếc thay chỉ được trông thấy toàn những cái không đẹp!

Trang gượng đứng dậy mở cánh cửa sổ con thông hơi nh́n ra. Bên ngoài cả một bầu trời mờ trong mưa. Trời đă sáng nhưng ánh sáng như ḥa lẫn với mưa thành một thứ ánh sáng mờ mịt. Mặt nước dâng cao lấp cả những mái nhà thấp chung quanh xóm.

Trên mặt nước chỉ c̣n những tầu lá chuối rách nát ủ ê, một vài thân cây cau trong vườn c̣n đứng vững được nửa thân ḿnh vươn lên mặt nước, phần nhiều đều ngă nghiệng hay đổ hẳn. Vài con chó vừa lội vừa kêu ăng ẳng một cách thê thảm, cố bám vào những chiếc rương ḥm ngổn ngang trôi lẫn với củi ván.

Xa xa,ngoài đám nước bạc mênh mang, một người đàn ông cơng một đứa bé trên vai, đứa bé vẹo đầu sang một bên, mặt nó sát hẳn với mặt nước, có lẽ nó ngất đi, hay nó đă chết, nhưng người ấy biết hay không biết vẫn mải miết bơi.

Ngoài xa nữa, rải rác từng người, ôm thân cây chuối hay mảnh ván, mặc cho gịng nước đưa đẩy. Vài chiếc bè lờ đờ trên mặt nước, mặc dầu tiếng kêu cứu từ dưới nước, trên mái nhà tranh, khắp mọi nơi vẫn không ngớt, họ h́nh như không nghe thấy ǵ cả. Họ c̣n mải lo t́m vớt những đồ vật từ bốn phương trôi dạt lại! Ngh́n năm một thuở cơ mà! . . .

-Trời ơi, c̣n cái phẫu tôm chua để trong tủ đồ ăn, có ai cứu cho tôi với không? Bây giờ dù có mấy trăm bạc cũng không làm được một phẫu như thế! Trong tủ lại c̣n hai cái bánh Trung Thu!

-Sách! Sách ướt là không c̣n giá trị ǵ nữa! Hàng bốn, năm chục năm trời sưu tầm!

-Trời, cái ống sáp môi của tui . .

-Trời!. . .

Không lúc nào ông trời bị người ta kêu réo ầm ỹ như lúc này! Từ tiếng kêu cứu mạng cho đến ống sáp môi, lọ tôm chua...

Trang thấy ngao ngán lạ lùng, nàng không cần quay lại cũng biết ai đă nói ra.
-Tôi đă bảo mà! cái đồng hồ mới tinh hảo của tôi thế là quên trong tủ. Nó mà hư th́ anh liệu hồn!

-Xin các bà đi! Đồ đạc của các bà khô ráo mà các bà chết th́ để mà liệm hay để mà thờ ? Nước c̣n lên nữa th́ chưa chắc đă sống đâu! Đừng lên giọng tiếc của vội!

Trang lấy chiếc áo dài quấn chặt người con bé Lili.

Tạm thời Trang chỉ sợ nó lạnh. Lúc nước mới lên đến bụng, nàng đă đi t́m hộp sữa khuấy uống một cốc đầy. Nàng đủ cương sữa để bé Lili bú suốt đêm nay. Con Mỹ sà vào ḷng mẹ kêu đói. Trang chợt nhớ đến chiếc bánh ngọt mẹ chia cho lúc ngồi trên bàn, Trang chỉ vờ cắn một góc rồi gói vào chiếc khăn tay cột lên đầu.

Trang tháo khăn ra th́ chỉ c̣n một nắm bột vụn. Mỹ vui mừng, hai bàn tay bé nhỏ nắm chặt tay Trang cúi xuống liếm bột bánh một cách ngon lành. Trang rũ khăn ra vét nốt chỗ c̣n sót. Bé Mỹ lại cầm tay mẹ liếm sạch, cả những kẽ tay nó cũng không chừa.

Ngày thường bao giờ nó cũng đ̣i ăn những chiếc bánh nguyên vẹn, nếu chỉ vỡ một góc nó cũng chê ít không chịu ăn, nhưng bây giờ dù bé bỏng nó cũng biết có chuyện ǵ đặc biệt lạ lùng xảy ra không dám quấy.

Thấy hết nó bắt chước mẹ rũ khăn, t́m không có chút bánh nào nó phụng phịu:
-Me!Me! em ăn không no, em không uống nước!

Đó là câu nói độc nhất lúc nó c̣n muốn ăn thêm.

-Me! Me! Em ăn không no, em không uống nước.

Nhưng bây giờ làm ǵ có nước mà uống, dù em đói hay em no, và mỉa mai thay, dù bên ngoài nước vẫn mênh mông . ..

Mọi người tự t́m một chỗ ngồi dễ chịu trên những chiếc đ̣n ngang trên trần nhà, không dám bước chân vào những tấm ván mỏng mảnh sợ sập xuống.

Bé Mỹ vẫn ôm cánh tay mẹ:
-Me! Em ăn không no, em không uống nước!
Trang bỗng chợt nhớ ra:
-Cái thang đâu! C̣n cái thang đâu rồi?

Phải kéo nó lên kẻo trôi mất, đợi lúc nước rút c̣n khối công việc phải làm.

Ông Túy nh́n xuống thấy cái thang vẫn tựa chân tường vội vàng kéo lên. Cùng một lúc mọi người đều nh́n cái thang gẫy: Cái thang cứu mệnh!

Ông Túy đặt nó nằm dài cạnh cửa sổ. Cái thang đă gẫy nát, nhiều chỗ phải chắp nối và quấn giây thép chằng chịt ở mỗi bực thang. Cái thang vẫn suốt ngày dựng bên gốc cây trầu leo trên ḿnh cây vông trụi lá, lâu lâu nó lại bị ném tư nơi này sang nơi khác. Khi người ta hái trầu th́ nó bị ném sang gốc cây ổi, khi Tân và Tấn trèo ổi th́ nó bị gạt sang gốc cây mít hay đá hẳn xuống đất.

Cái thang cứ nằm ĺ dưới đất như ăn vạ cho đến khi mẹ Trang trông thấy bảo con Châu dựng lại, nó mới kéo lê sền sệt ném trả vào gốc cây trầu. Cái thang không hề có một chút tín nhiệm nào. Cả đến người thợ điện lúc trèo lên trần nhà sửa giây điện cũng chỉ đánh đu vào cánh cửa mà lên chứ không dám dùng nó. Thế mà giờ đây nó đă cứu cả nhà! Nó bỗng biến ra đáng kính, đáng yêu, anh hùng trong con mắt mọi người.

Ở dưới nhà chốc chốc lại có tiếng đồ vật đổ xuống nước và mỗi lần như thế mẹ Trang lại than thở:
-Thôi c̣n chi nữa! Cả gia tài sự nghiệp của tôi!

Chỗ đầu gối sưng của ba Trang lại đau nhức dữ dội. Ông rên rỉ một lúc rồi mê lịm hẳn đi. Khi ba Trang không rên nữa th́ đến lượt những người khác rên. Những ai có lội nước đều cất tiếng rên, ban đầu c̣n gắng rên se sẽ, cuối cùng không c̣n nể nang ǵ nữa,mạnh ai nấy rên và càng ngày càng to. Trang cũng thế, nàng thấy cả người mỏi như dần, nhất là hai bắp chân và đùi, từng thớ thịt đều như tê cứng lại và đau đớn đến nỗi không thể trở ḿnh được.

Suốt từ sáng cho đến chiều mọi người nằm co quắp trên những thanh gỗ ngang mê man không biết đến bên ngoài, không biết ngày giờ và cũng không biết đến đói khát . ..
Dần dần trời tối hẳn lại, nhưng mưa vẫn c̣n nặng hạt. Tiếng kêu cứu và tiếng mơ, tiếng súng báo hiệu vẫn c̣n vẳng lại xa xa.

Cả nhà không ai nói ǵ, bỗng nhiên bà Túy kêu lên:
-Chết tôi rồi! Trời ơi, tôi đau bụng!
Hai tay bà ôm chặt lấy cái bụng to tướng đă gần ngày cất tiếng rên rỉ. Bác sĩ hôm kia đă nói bà sắp đẻ trong vài ngày, nghĩa là t́nh trạng như một trái cây đă chín tới, chỉ c̣n đợi nó rụng xuống mà thôi!
Ông Túy hốt hoảng:
-Ấy chớ! Đừng đẻ ra đây nhá! Dại dột đẻ ra bây giờ th́ chết cả mẹ lẫn con chứ không chơi đâu! Gắng nín đến mai may ra c̣n hy vọng sống!

-Ối trời ơi! Đau chết tôi, đau chết mất thôi, ối ối . ...

Bà Túy đang ôm bụng rên la bỗng bật cười:
-Không sao đâu, tôi không đẻ bây giờ đâu! Ôi trời, đau quá, đau quá!...

Tân và Tấn c̣n bé, ḿnh nhỏ nhẹ nên nằm lăn ra ván ngủ. Chúng chỉ thấy khổ v́ phải nhịn đói suốt ngày, và lại c̣n khát nữa! Từ ngày mẹ chết, chúng nó không c̣n ai để ṿi vĩnh nên cũng đă thành thói quen ngoan ngoăn, và nhất là trong lúc này chúng biết không thể có ǵ hơn được nên đành ôm nhau nằm ngủ. Mọi người cũng dần dần ngủ hay nói cho đúng hơn mê đi trong tiếng mưa, trong sự mệt mỏi cùng cực của thể xác và tâm hồn.

Sáng hôm sau lúc trời mờ sáng th́ nước đă rút chỉ c̣n ngang đầu gối và mưa cũng đă tạnh hẳn. Cái thang lại được đặt xuống rất cẩn thận nhẹ nhàng, và mọi người cố hết sức kéo lê cái thân h́nh mỏi mệt ḍ lần từng bước thang xuống bắt tay vào công việc dọn dẹp.

Bên dưới cả một cảnh tượng tàn phá thảm hại hiện ra, tất cả cái ǵ cũng đổ vỡ bẩn thỉu. Sách vở bị nước đưa đẩy tản mác đi khắp cả các pḥng và nát ra từng mảnh. Cả một tủ đựng cốc chén đổ vỡ. Các rương và tủ quần áo lúc dơ ra th́ chúng đă tự nhuộm thành một thứ mầu lem luốc không tên.

Mẹ Trang ngẩn ngơ cầm một chiếc áo mầu bùn bẩn thỉu ướt sũng những nước, ngắm măi không thôi. Đó là chiếc áo nhung mầu rượu chát mới nhất và cũng là chiếc áo đẹp nhất của bà.

Bây giờ nó giống hệt như một con mèo bị nhúng nước bùn, từng đám nhung xoắn tít lấy nhau không c̣n những ánh tuyết êm dịu óng ánh nữa. Bà nh́n lên bức ảnh bán thân treo trên tường cao, bức ảnh chụp lúc bà mới hai mươi lăm tuổi, lúc bà c̣n trẻ đẹp . .

Trang đến cạnh mẹ se se nói:
-Me ạ, con sẽ mua cho mẹ một chiếc áo nhung khác.
Bà lắc đầu gượng cười:
-Không con ạ, có phải mẹ tiếc chiếc áo nhung đâu!

Bà rơm rớm nước mắt tiếp theo:
-Suốt đời mẹ từ lúc trẻ cho đến bây giờ mẹ đă hy sinh hết cả cho chồng, cho con, cho gia đ́nh. Mẹ có tiếc ǵ đâu! Trải qua bao nhiêu lần lên bổng xuống trầm, mẹ đă bảo toàn được cảnh nhà, và giúp đỡ cho ba con không phải là ít. Cho đến ngày nay, các con đều đă trưởng thành tản mác tất cả bốn phương, mẹ th́ già, mẹ chỉ c̣n có một người chồng mà nay cũng không c̣n là của ḿnh nữa! Có lẽ nào mẹ lại tiếc một chiếc áo nhung!

Ba ngừng một lát thở dài:
-Mẹ đă cố hết sức vớt đồ đạc mà rốt cuộc không cứu vớt được ǵ cả! Nhưng dầu sao mẹ cũng đă hết ḷng, đă làm hết sức lực rồi. Nay mai mẹ sẽ ốm sẽ chết, và đời sẽ gạt bỏ mẹ ra ngoài như mẹ sẽ vứt bỏ chiếc áo nhung đă hỏng này, nhưng thôi mẹ chỉ nói chừng ấy, con phải hiểu thêm cho nhiều mà tự định liệu cuộc đời của con . ..

-Hê hê hê, đồ của tôi không ướt lấy một cái vảy, hê hê hê . .. Cả mấy con gà con cũng tự trốn được không chết lấy một con, chi lạ, thiệt là có thời!

Nghe tiếng cười hê hê của cô Tư, Trang thấy cả người nổi gai. Trang nh́n cô và cảm thấy hơi là lạ. Tuy ống son của cô không mất nhưng sáng nay cô chưa trang điểm, trông chán chường tàn tạ quá chừng.

Trang đă quen nh́n cô với đôi má đỏ rực như hoa phượng, môi cũng đỏ chói, son đánh sát vành môi mỏng dính, có hai khóe thực dài. Gương mặt gầy, lưỡng quyền cao, bộ mặt lúc nào cũng đánh phấn trắng bệch của cô tăng thêm sự trái ngược của đôi bàn tay đen xương xẩu và lúc nào cũng nhơm nhớp đầy mồ hôi.

Ban đầu Trang thấy chướng mắt cái lối trang điểm có vẻ h́nh nộm ấy nhưng sau nh́n quen Trang cũng thấy cô đẹp, một vẻ đẹp mê hồn các ông già, nhưng thiếu tính chất dịu dàng thùy mị của những người đàn bà với sứ mệnh đem lại hạnh phúc thịnh vượng cho gia đ́nh.

Ngoài sân thấp thoáng bóng những người láng giềng đến hỏi thăm. Họ ở những nơi thấp hơn nên tản cư ngay từ lúc mới bắt đầu lụt nay mới trở về.

Mọi người tranh nhau kể lể:
-Tôi bị trôi tất cả quần áo đồ đạc, bây giờ chỉ c̣n một manh này.
-Tôi bị sập cả cái nhà bếp nhà ngang.
-Tôi trôi mất cả bầy heo hai chục con.
-Tôi. . .
-Ấy, dưới kia người ta trôi sạch cả làng, cho đến vững như cột đ́nh cũng không c̣n!

-Có một gia đ́nh bám lên mái nhà tranh bị trôi tuốt cả mái nhà ra sông Hương, lúc trôi ngang dưới cầu Trường Tiền bị gạt cả xuống nước. Hà hà, th́ ra chúng ḿnh vẫn c̣n có phúc !

-Nào về lo sửa máy vô tuyến điện trước, nghe thiên hạ nói dóc chơi. Ḿnh kêu cứu khản cả cổ cũng chẳng có con ma nào biết đến, chứ nghe bản báo cáo th́ chắc là cả một đội thủy binh đi cứu nạn dân và kết quả tốt đẹp ghê lắm!

-Thế nào, cụ có việc ǵ không, cô Trang có mất mát ǵ không?
MẹTrang chỉ gian nhà:
-Các ông các bà xem đấy, may mà c̣n gian nhà và cái thân già này!

Trang định trả lời mất sạch cả, nhưng cái cảnh người đàn ông cơng đứa con chết trên lưng, mải miết bơi trên mặt nước mênh mang không bờ bến hiện ra trước mắt nàng. Trang ôm chặt hai con vào ḷng trả lời:
-Không,không, tôi không hề mất chút ǵ . Cả cái tài của tôi vẫn c̣n nguyên vẹn.

Tiếng rên của ba Trang, từ trong pḥng vẳng ra nhắc nàng nhớ đến ấm nước đang đun dở để pha trà cho ông. Trang đứng dậy xuống bếp cho thêm củi.

Con Châu đang vo gạo bảo Trang:
-Này chị, nghe bà Bá bên cạnh đang khóc ông ấy. Hay quá! Em nghe từ sáng đến giờ vẫn chưa hết, dài hơi ghê!
Trang lắng tai nghe. Tiếng bà sang sảng chẳng khác lúc bà chửi mất gà tí nào.
-Hơ hơ, hờ hờ, ông ơi là ông ơi! Ông chết đi ông bỏ tui. Ông ơi là ông ơi! Ông sống giầu có năm bảy ṭa nhà ngang dăy dọc mà chết vừa đói vừa lạnh. Tui biểu ông ăn mấy miếng khoai khô rồi đi mà ông cũng không ăn. Ông nóng ruột đi t́m cháu ông để đến nỗi ôm cây mà chết giữa đường.

Tui đă chắp tay tui lạy ông, biểu ông đừng đi, một hai ông cũng cứ đi. Hơ hơ! Hờ hờ! Tổ cha đứa mô rứa mà hắn dám nói tui xui ông đi vớt củi rều, để ông lạnh, ông đuối sức ông chết! Ông ơi! Lúc sống hà tằn hà tiện, con cá to cũng không dám ăn, chừ ông chết rồi tui cúng nem cúng chả cho ông ích chi! Ông ơi! Hơ hơ! Hờ hờ. . .

Bỗng nhiên bà đổi giọng quát người ở:
-Mới, mi c̣n đợi chi mà không đi vo thúng gạo ướt xay bột đi, để lâu chua lè ra tau bắt mi ăn cho hết đó.

Ấm nước đă sôi, Trang đổ vào b́nh rồi đun ấm khác.
Những cành tre nổ lốp bốp, ánh lửa đỏ ấm áp reo vui. Cái thang đă được chặt ra để nấu v́ tất cả than củi đều bị ướt hết không dùng được. Cái thang anh hùng, cái thang cứu mệnh hôm qua! Nếu biết suy nghĩ chắc nó tưởng rằng sau cái “ ân cứu mệnh” người ta sẽ đặt nó trong viện bảo tàng hay cho vào lồng kính xếp chung với bàn thờ tổ tiên để ghi công ơn nó . . .

Nhưng thực ra trên đời mấy ai biết tri ân, mấy ai c̣n nhớ đến những tai nạn đă qua! Khi người ta chết hụt xong, phần đông đều tưởng :

“Mạng ḿnh to lắm. Có lẽ Ông Trời c̣n dành để dùng vào một sự nghiệp vĩ đại ǵ đây!”

Vậy th́ cái thang dù suốt đời có hy sinh tận tụy th́ hy sinh cho đến phút cuối cùng là lẽ dĩ nhiên.

Mai đây người ta sẽ đặt làm một cái thang mới khác chắc chắn đẹp đẽ, xứng đáng để trao gởi tính mệnh lúc cần dùng đến cũng là một lẽ dĩ nhiên nữa.

C̣n cái thang cũ kỹ, gẫy nát, trước khi trở về với tro bụi, vẫn nấu chín cơm sôi nước, hiến thân một lần cuối cùng, lại càng là một lẽ dĩ nhiên và hợp lư vô cùng.

C̣n tiếp
Linh Bảo