HUYỀN THOẠI

9 - BẠCH CHỈ

 

Linh Bảo chuyển ngữ

 

Bạch Chỉ xưa nay vẫn dng để chữa bệnh đau đầu, hay đau răng .

Trong tủ thuốc Bắc, Bạch chỉ rất nặng mi .  Bạch chỉ cũng như nhiều vị thuốc khc, lc bắt đầu khng c tn ấy, v ngn ngữ  mỗi vng lại c một tn khc .

 

Ngy xưa, rất xưa , xưa đến nỗi chuyện xảy ra từ thời đai no cũng khng r.  Lc ấy khng ai biết Bạch Chỉ l một vị thuốc, cả đến nhiều danh y cũng chưa biết đến cng dụng của dược thảo ny .

 

Chuyện kể một hm c một vị T Ti độ 30 tuổi, bỗng nhin cảm thấy đầu nặng chn nhẹ . Mới đầu Cậu T tưởng v lm việc mệt m đau đầu nn coi thường .  Nhưng sao lần ny khng giống như những lần trước chỉ đau vi hm rồi khỏi . Hơn nữa hnh như cng ngy cng đau nặng hơn.  Mặt  cậu T ti mt ; đằng sau t v hai cnh tay tot mồ hi đau qu khng chịu nỗi , người nh tm thầy hốt thuốc chới với cả ln .

Cậu T đ uống thuốc của tất cả cc thầy Lang khắp vng nhưng đều v hiệu.

 

Một hm cậu được  cc bạn cho biết rằng tại tỉnh Hồ Bắc gần ni Vu Sơn, nghe  đồn rằng ở đấy c một vị lương y chuyn trị bệnh đau đầu. Cả nh đều vui mừng dục cậu ln đường  tm đến Cụ Lang ở ni Vu Sơn cầu y,  mong được chữa lnh , cng sớm cng tốt .

 

Cậu T thu xe ngựa chở đi, vi ngy sau mới đến được nh Cụ Lang .  Khi vừa bước chn vo nh, cậu ngả vật xuống đất .  Hai tay cậu m đầu , tưởng chừng nghe c tiếng chung đnh vang  dội như ba bổ trong c.  Cậu T mặt my ti xanh khng cn cht kh lực no, cầu xin Cụ Lang cứu mạng .

Cụ Lang nhanh nhẹn đỡ cậu T đang nằm dưới đất dậy, hỏi thăm bệnh tnh để  biết r trước khi  cho thuốc .

Nhưng trước khi bắt đầu,  Cụ Lang ra điều kiện trước với cậu T  :

 

-Cậu chỉ biết uống thuốc  nhưng khng được hỏi tn thuốc v cch chữa trị . Nhớ kỹ, tuyệt  đối khng được hỏi g cả . Trong khi chữa bệnh cậu cứ ở lại đy, nhưng sau khi khỏi bệnh , cậu phải về nh lập tức .

 

Cậu T đầu đang đau như ba bổ, nghe cụ Lang ra điều kiện, cậu thực tm chỉ muốn được chữa lnh , khng cầu xin bất cứ chuyện g khc, nn  ni  với cụ Lang :

-Con thề xin vng lời cụ . Xin cụ ra ơn chữa trị nhanh ln cho kẻo con đau chết mất . .

 

Bắt đầu từ hm ấy, cậu T ở  lại .  Cụ Lang  lấy trong tủ ra một vin thuốc to bằng đầu ngn tay, bảo cậu dng tr Kinh Giới m uống . Vin thuốc nhai nt ra c  mi vị đặc biệt, cũng c vị ngọt của mật ong nn  khng kh  nuốt .

 

Trưa hm sau,  mặt cậu T trng  tươi tỉnh ln nhiều .Cậu nghĩ thầm :

Bao nhiu danh y đều khng chữa được, thế m chỉ mới dng  hai, ba vin thuốc  đ thấy gần lnh , thật kh tin !

 

By giờ tưởng v sức khỏe của cậu T khc hẳn  . Chứng đau đầu kỳ dị cũng hết nn cậu thấy t m muốn  tm hiểu vị thuốc tin kia l thuốc g . Vấn đề l đ trt thề thốt nặng lời  nn khng dm hỏi ai  cả .

Khỏi bệnh rồi, lời thề nguyện,  hứa hẹn  g cũng đều v nghĩa . Trong tr cậu T chỉ muốn biết vin thuốc  thần kia l thuốc g, nn giả vờ chưa lnh , nấn n ở lại, mong  chờ cơ hội  tm ra b mật của vị thuốc .

 

Sng hm sau, một buổi sng  gi mt  trời thanh lm cậu T muốn đi dạo quanh vườn .  Hm ấy Cụ Lang đ  dặn  cậu T cứ ở nh yn tm tĩnh dưỡng ,  Cụ phải cng với chng đệ tử  ln ni hi thuốc . Nh chỉ cn một mnh cậu T trng nom .  Cơm trưa đ được chuận bị sẵn cho cậu .

 

Cụ Lang l một người danh gi kh giả trong lng nn nh to lớn rộng ri . C một kho chứa thuốc, tường vch cửa ng rất kin cố vững chắc .  Bn trong  mấy chục thứ dược thảo xếp chồng chất ln nhau,  gọn gng từng đụn lớn .  Cửa ra vo  kho hng ngy vẫn kha chặt, nhưng hm nay  trong mắt cậu T,  ci kha  bỗng ha ra  to  lớn dị thường.  Cả một ta nh to lớn mnh mng, hm nay chỉ một mnh cậu T đi đi lại lại ,  ruột gan cồn co chỉ muốn tm ra b mật của dược thảo, khng biết l giống cỏ g, v ngoi mật ong  ra cn phối hợp với mn g nữa khng .

 

Cậu T thất vọng thẫn thờ bước ra vườn sau.  Bỗng thấy xa xa một gin phơi thuốc ẩn hiện  trước mắt,  bn vội vng  chạy nhanh đến  gin thuốc l  đang phơi .

Trn gin phơi chất đầy một thứ dược thảo gi non  lẫn lộn , củ, rễ mu trắng , cn lẫn lộn một vi cnh l chưa kh, nn cậu T nhận ra ngay được dược  thảo đang phơi .Tất cả đều l giống cỏ mọc khắp rừng, l mu tm, to độ 2, 3 ngn tay, hoa trắng, nhụy vng c chấm nhỏ li ti .

 

Cậu T lấy  vi  rễ cy đưa ln mũi  ngửi , một mi thơm đặc biệt ngo ngạt xng ln, cu nhai thử một t rễ  thấy đng l mi vị của thứ thuốc được dng để chữa trị .

 

Mới trước đy khng lu, cậu T băn khoăn thc mắc , lo khng tm ra được vị thuốc cứu mạng, th by giờ  lng vui vẻ thỏa mn . Thấy đi bụng, cậu bn vo nh ăn bữa   cơm trưa đ dọn sẵn một cch ngon lnh . Nhn dng điệu hăng hi nồng nn đy nhiệt huyết , biết ngay l cậu đ thnh cng  v đang sung sướng v cng .

 

Chiều tối Cụ Lang v chng đệ tử gnh thuốc  hi được trn ni trở về.  Cụ Lang vừa trng thấy cậu T đứng chờ trước cửa  hỏi ngay :

-Hm nay cậu T thấy thế no . Khỏe chưa ?

Cậu T tươi cười trả lời :

Thưa cụ, Cảm ơn cụ, con cảm thấy chưa bao bao giờ khỏe mạnh như  thế ny . Chắc l đ khỏi hẳn rồi .

Cụ Lang nghe thế cười to, tỏ vẻ bằng lng đi vo kho cất thuốc .

 

Tối đến cả nh cơm nước xong, ai lo việc nấy . Rừng ni ban đm yn tĩnh, tiếng ro rắc của cn trng ban đm nghe rất r rng . Cậu T ngồi đọc sch trong phng, lắng tai nghe tiếng cối đ gi thuốc lẫn với tiếng cn trng vẳng lại, nghe r mồn một .

Cậu T nghe tiếng chy gi thuốc chịu khng nỗi, bước ra khỏi phng men theo hnh lang , đến kho dược thảo nơi chế thuốc của cụ Lang .

Cậu nhn qua khe hở thấy bn trong, cụ Lang v chng đệ tử đang cẩn thận gi thuốc trong cối đ . Khi thuốc đ nhuyễn thnh bột, cụ chế mật ong vo thuốc, mi mật ong với thuốc thơm xng ln rất nồng nn .

Cậu nhn kỹ thấy dược thảo gi trong cối đ chnh l thứ  củ c rễ trắng cậu trng thấy phơi ngoi vườn ban ngy .

Thuốc  đng lại thnh vin xong, được đem vo phng sấy đợi kh .

 

Hm sau, lc Cậu T  cn nằm trn giường, vừa mở mắt  đ thấy cụ Lang đứng ngay bn đầu giường.  Cậu vội vng vng dậy .  Cụ Lang ấn vai cậu ngồi xuống ni :

- Chắc cậu đ biết giống thuốc dược thảo rồi nhỉ ? V thế ti khng cần dấu diếm g nữa .

Nt mặt cụ Lang rất hiền ha thn i, cụ ni tiếp :

-Mn thuốc ny l thuốc gia truyền của tồ tin ti truyền lại . Điều đặc biệt l thuốc ny khng cần đi chung với thuốc g khc cũng c thể trị được bệnh.  Nếu được chế luyện với mật ong th sức thuốc lm bớt đau cng mạnh .

 

Dược thảo ny chưa c tn,  nn  ban đầu ti  bảo cậu đừng hỏi tn  v thế .  Trn đời khng c Y Sư no lại khng biết tn thuốc mnh dng phải khng ?  Cậu l một người  đ đỗ T Ti, l một danh sĩ .  Chắc c thể đặt cho dược thảo ny một ci tn xứng đng . Ti đến  đnh thức cậu dậy sớm thế ny v khng muốn cậu ngại ngng hối hận . Nếu khng ni trước,  hm nay cậu về nh  th hết cơ hội .

 

Cậu T nghe xong cảm động nắm chặt hai tay cụ Lang  ni:

-Thưa cụ đng như thế . Con đ thấy thuốc phơi sau vườn, nn đon biết được vị thuốc trị bệnh đau đầu rồi .  Nghe cụ bảo con đặt tn, con rất vinh hạnh . Con thực cũng khng biết giống cỏ ny tn g . Cụ nghĩ  tn Hương Bạch Chỉ được khng ?

 

Hương l mi thơm, Bạch l  rễ  cy mu trắng ,  Chỉ l ni rể non vừa mọc .

Cụ Lang gật đầu bằng lng .

 

Thế l từ đấy, mn thuốc Hương Bạch Chỉ  trấn thống chuyn trị ngừng đau  ra đời lm cho Vu Sơn nổi tiếng khắp nơi .

 

Ngy nay v ngn ngữ biến chuyển , Hương Bạch Chỉ chỉ cn lại Bạch Chỉ , v cũng cn nhiều tn khc ở nhiều địa phương khc . Nhưng trong  Bổn Thảo Thư được  dng  Hương Bạch Chỉ  để  ghi chp , cũng như nhiều Y Sư dng tn ny để ra toa .

 

 

Dược Thảo Bạch Chỉ

 

T n khoa học :Angelica Dahurica

C 12 tn khc nữa .

Bạch Chỉ  Vị  cay, tnh  ấm  vo ba kinh  Phế, Vị, v Đại Trường, khng độc .

Cng dụng :

Giải trừ phong, thấp , thng khiếu va pht hn. Chủ dược của Kinh Dương Minh, v mạch kinh Dương Minh chằng ln mặt, cho nn Bạch Chỉ trị cc chứng bệnh ở mặt :  nhức đầu, mắt mờ , chi mắt, chng mặt, mi mắt đau nhức, đau chn răng,  da mặt sần si, mụn con. Ngoi da ngứa lở, giảm đau.

 

Người no huyết nhiệt, c hư hỏa khng nn dng .

 

Vo ma thu, khi l a vng, đo Bach Chỉ , cắt bỏ cnh , dng thn v rễ , trnh lm sy st vỏ v gy rễ . Khng lấy rễ khi hoa đ kết hạt, rửa sạch đất .  Thi nhỏ .  C thể phơi ngay hay xng dim sinh, hay  cho vo vại  c vi đậy kn một tuần rồi mới lấy ra phơi  hay sấy kh .

Ủ vi hay xng dim sinh v để lu hay sinh mọt .