Truyện
Cổ Tích Linh Bảo Kể
Treo Cổ Ta Lên
Thuở bé ai cũng thích nghe kể chuyện cổ tích, Có
nhiều truyện nghe măi không chán. Nhưng dù ở bất
cứ tuổi nào, mỗi khi nghe được một
truyện hay, vẫn thấy thú vị vô cùng.
Truyện đặc sắc không có thời gian hay không gian
hạn định. Bảo rằng truyện thật
cũng được, truyện tưởng tượng cũng
không sao! Khỏi cần t́m xuất xứ, để
miễn thắc mắc bâng khuâng.
Truyện kể ngày xưa, có một bác nông phu rất nghèo
khổ. Bác ta ở một ḿnh trong gian nhà tranh xiêu vẹo
cách làng xóm rất xa. Một hôm, sau một cơn mưa to
gió lớn, gian nhà bác bị sập đổ. Bác ta
định làm nhà khác, nhưng số tiền dành dụm
được ít quá, chỉ đủ dựng
được cái sườn nhà và bốn bức phên tre mà
thôi. Bác đến hàng bán tranh mua chịu mấy tấm
tranh rẻ tiền thực mỏng, lợp tạm che
nắng mưa, định về sau có tiền sẽ
lợp lại.
Trong làng có một tên du đăng chỉ sống bằng
nghề trộm cắp. Hắn thấy bác nông phu làm nhà
mới , nghĩ bụng chắc là bác ta phát tài, không
chừng đi cầy cuốc ở đâu bắt
được hũ vàng cũng nên. Nghĩ thế hắn
nhất định đến trộm nhà bác ta may ra sẽ
vớ được món bở.
Đêm đến, hắn leo hàng rào trèo lên mái nhà bác nông phu
ŕnh. Chẳng may tranh mỏng quá không đủ chịu
sức nặng, hắn ngă lọt ngay xuống đất,
đúng vào giường bác nông phu nằm.
Bác nông phu đang ngủ thấy có vật ǵ rơi vào người,
giật ḿnh hoảng hốt thức dậy. Thấy tên
trộm , bác định bắt sống, nhưng hắn ta
nhanh nhẹn hơn, xô ngă bác và chạy thoát mất.
Tên trộm bị bắt hụt lại không lấy
được món ǵ, cho là một sự nhục nhă
nhất trong đời ăn trộm tài danh của ḿnh.
Hắn càng nghĩ cảng căm giận bác nông phu, cho là
bác cố ư lợp nhà như thế để đánh
lừa hắn, và hắn nhất định lên kinh đô
kiện với nhà vua.
Vua hỏi hắn ta:
- Tên kia, ngươi là ai? Đến đây có việc ǵ?
- Tâu Quốc Vương, tôi là một người có công
việc làm ăn chắc chắn. Nghề ăn trộm
của tôi cha truyền con nối đă mấy đời,
không bao giờ tôi ra đi phải trở về tay không.
Thế mà, tâu Quốc Vương, nhục nhă thay, hôm qua, tôi
leo lên mái nhà một bác nông phu để ŕnh lại suưt
bị bắt sống. Nguyên do chỉ v́ nhà bác ta chỉ
lợp một lớp tranh rất mỏng, mỏng
đến nỗi tôi bị ngă lọt xuống đất
mà không biết bám viú vào đâu.
Tâu Quốc Vương, nếu
không may tôi bị què chân th́ suốt đời tôi sẽ
thành tàn tật chẳng c̣n làm ăn ǵ được
nữa, c̣n ai kiếm ra tiền để nuôi vợ nuôi con
tôi? Vậy xin Quốc Vương trị tội bác nông phu,
chủ nhà lừa đảo ấy để làm
gương cho kẻ khác!
Cách xử tội của Quốc Vương rất
đặc biệt. Ngài chỉ có hai mệnh lệnh,
một là tha bổng, hai là treo cổ mà thôi. Vua ngẫm
nghĩ măi, không biết lợp nhà bằng tranh mỏng có
phải là một tội không, có nên xử không? Nhưng
nếu không xử th́ c̣n ai đi kiện làm ǵ, và như
thế th́ c̣n ǵ là uy quyền của Quốc Vương
nữa! Sau cùng vua quyết định đ̣i người
nông phu đến. Để tỏ vẻ công b́nh, vua
hỏi:
- Tên này khai đêm qua từ trên mái nhà của ngươi
rơi xuống đất có đúng thế không?
Bác nông phu thật thà trả lời:
- Tâu Quốc Vương, đúng thế ạ. May mà hắn
ta rơi đè lên người tôi, nếu không chắc què
rồi!
Quốc Vương gọi quan Giám Sát bảo:
- Tên này đă nhận tất cả tội lỗi.
Truyền đem treo cổ nó lên để làm gương
cho dân chúng.
Bác nông phu ngạc nhiên hỏi:
- Tâu Quốc Vương tại sao lại treo cổ tôi!
Đáng lẽ Ngài xử tội tên trộm mới phải!
Quốc Vương thấy bác nông phu quê mùa dám căi lại
mệnh lệnh của ḿnh lấy làm tức giận
mắng:
- Ngươi dám dạy cả ta nữa sao? Ta là Quốc
Vương, ta có đủ thông minh và uy quyền để
phân xử, phán đoán.
Bác nông phu hiểu rằng ḿnh không thể nói chuyện
phải trái với một ông vua “ thông minh “ như thế
được, bèn than thở:
- Tâu Quốc Vương, Ngài xử thật đúng
đắn và công b́nh. Dối trá là một tội rất to,
nhưng thực ra chính người thợ lợp mái nhà
lợp cho tôi, chứ không phải chính tay tôi lợp và
cố ư dối trá như thế!
Quốc Vương được ca tụng có vẻ
bằng ḷng lắm, truyền:
- Ừ, nếu vậy ta tha cho ngươi. Quân đâu,
bắt tên thợ lợp nhà treo cổ lên!
Quân lính vâng lệnh nhà vua, thả bác nông phu, đi bắt
người thợ lợp nhà dẫn ra pháp trường.
Người ấy sợ hăi năn nỉ:
- Tôi yêu cầu được tâu với Quốc
Vương một câu. Chỉ một câu thôi, tôi chết
mới nhắm mắt được!
Quốc Vương truyền:
- Ngươi có tâm sự ǵ, ta cho phép nói:
- Tâu Quốc Vương, tôi vẫn nghe danh tiếng công b́nh
chánh trực của ngài từ lâu. Xem một việc xử
án hôm nay th́ biết Ngài đúng là một bậc minh quân
vậy! . . .
Quốc Vương gật đầu mỉm cười:
- Ngươi nói rất đúng, ta ban khen.
- Nhưng có một việc rất nhỏ mà nhà vua chưa
thấu rơ là chính người đánh tranh mới có tội.
Hắn ta đánh mỏng quá, phần tôi chỉ lợp lên
mái nhà mà thôi. Nếu hắn ta đánh dày, kết chặt
hơn, th́ người đi trên mái nhà dù to béo đến
đâu cũng không thể rơi xuống đất
được.
Quốc Vương nghe ra cũng có lư, bèn truyền lệnh
thả người thợ lợp nhà, đi bắt
người đánh tranh.
Khi quân lính dẫn người này đến, Quốc
Vương truyền:
- Tên kia, ta phải treo cổ ngươi lên. Tất cả
tội lỗi đều do tấm tranh của ngươi
gây ra cả!
Người đánh tranh năn nỉ:
- Tâu Quốc Vương, ngài là một vị vua anh minh
nhất thế giới. Chỉ một vụ án nhỏ
mọn mà Ngài cũng chịu khó xử cẩn thận,
đủ biết Ngài thương người và trọng tính
mệnh con dân biết bao nhiêu! Tâu Quốc Vương,
được chết trước mặt Ngài, đời
tôi thực măn nguyện! Tôi rất tiếc chỉ v́ Hoàng
Cung của Quốc Vương không cần dùng đến
tranh, nên Quốc Vương không hiểu.
Thực ra xưa nay tôi đánh tranh
bao giờ cũng rất chắc chắn bền bỉ. Câu
chuyện không may này xảy ra nguyên do cũng chỉ v́ bác
hàng xóm của tôi tính thích nuôi chim bồ câu. Một hôm bác
ấy mở lồng thả đàn chim ra cho chúng bay
lượn tự do trên không trung rất đẹp
mắt.
Tôi măi xem lơ đăng cả công việc, nên mới đánh
tranh thưa và mỏng như thế. Xin Quốc
Vương xét lại tội này đáng về ai mới
phải.
Nghe những
lời ca tụng của người đánh tranh, Quốc
Vương suy nghĩ một lúc và truyền lệnh
thả người ấy, bắt người nuôi chim
bồ câu.
Người này mới đến nơi đă sụp
quỳ xuống chân nhà vua, và nói không ngừng:
- Tâu Quốc Vương, thực là một dịp may
hiếm có, cho tôi được ân điển trông thấy
long nhan. Như thế này dù tôi có chết ngay cũng hă ḷng
hă dạ. Khắp nước đă mấy ai
được hân hạnh qú trước mặt Rồng
như tôi? Tôi xin cảm tạ Trời Phật đă
thương tôi, ban cho dịp may hiếm có này.
Tâu Quốc Vương, Ngài đă từng bao giờ trông
thấy chim bồ câu bay lượn trên không trung chưa?
Thật là một cảnh đẹp tuyệt vời! Tính
tôi thích thả chim bồ câu, xem chúng nó giương hai cánh
trắng xóa bay lượn khi th́ cao tít, chỉ c̣n những
điểm trắng trên nền trời trong xanh, khi th́ là là
mặt đất trên đám cỏ non lă lướt,
thật là một thú vui thanh nhă vô hại.
- Tâu Quốc Vương, nếu Ngài giết một
người nghèo khó vô tội như tôi cũng chẳng
thiệt tḥi ǵ cho nước nhà. Nhưng nếu ngài
đổi ư, treo cổ tên trộm th́ từ nay mọi
người đều được yên ổn làm ăn,
quốc gia sẽ thái b́nh thạnh vượng.
Quốc Vương nghe xong gật gù có vẻ rất
đồng ư bảo:
- Người nói rất đúng ư ta. Quan Giám Sát đâu? Treo
cổ tên trộm!
Quan Giám Sát tuân lệnh, bắt tên trộm dẫn
đến giá thắt cổ, nhưng cái giá ấy rất
thấp mà tên trộm lại quá cao. Quân lính cố hết
sức cũng không làm sao treo được cổ hắn
lên. Chân hắn cứ đứng ĺ dưới đất
như mọc rễ ra đấy. Quan Giám sát đành
phải báo cáo với nhà vua:
- Tâu Quốc Vương, tên trộm cao lớn quá, chân
hắn cứ dính chặt dưới đất không
thể nào treo hỏng lên được. Xin Ngài ra lệnh
phải làm thế nào bây giờ?
Quốc Vương nổi giận quát lên:
- Chuyện nhỏ mọn như thế mà các ngươi
cũng phải làm phiền đến ta! Lũ ngươi
thực là một bọn ngu ngốc, ăn toi cơm,
mặc phí áo! Có óc cũng bằng thừa! Nếu tên
trộm cao quá th́ t́m một tên khác lùn hơn treo thế nó không
được hay sao? Có ai cấm treo cổ một tên lùn
thay thế cho một tên cao đâu! Có thế mà cũng
hỏi!
Quan Giám Sát được lệnh, thầm phục nhà vua
thông minh vô cùng, và gọi lính bắt ngay một người
lùn đang gánh gạo đi ngang qua pháp trường.
Người gánh gạo bỗng nhiên thấy ḿnh bị
bắt dẫn đến pháp trường để treo
cổ, vừa kinh hăi vừa tức giận hỏi:
- Tôi có tội ǵ mà các ông giết tôi?
Thấy Quốc Vương đến gần để
xem xử tử, hắn ta liền hỏi:
- Tâu Quốc Vương, tôi là một người nghèo
khổ, ngày ngày gánh thuê kiếm ăn. Tôi có tội ǵ
đâu? Tại sao Ngài lại xử tôi như vậy?
Quốc Vương trả lời:
- Đồ ngu! Ta làm sao biết được ngươi
có tội, hay vô tội? Ta chỉ cần phải treo cổ
một người mà thôi! Ta vốn định xử
tử tên ăn trộm, nhưng v́ hắn cao quá, chân cứ
dính liền xuống đất treo không được. C̣n
ngươi, thân h́nh ngươi lùn hơn, rất vừa
phải, dễ treo!
Người gánh gạo hiểu rơ đầu đuôi câu
chuyện, liền vui mừng nói:
- Tâu Quốc Vương, được Ngài dạy tôi
mới hiểu. Ngài quả thực là thông minh xử
việc như thần! Cái giá thắt cổ này thực
vừa đúng kích thước, treo tôi th́ nhanh chóng giản
tiện lắm! Nhưng nếu tôi được chết
thay tên trộm trên cái giá thắt cổ của Hoàng Gia này,
th́ chả hóa ra thiệt tḥi cho hắn lắm sao?
Tâu Quốc Vương, Ngài là
đấng Quân Vương nên chỉ nh́n lên mà không nh́n xuống.
Nếu tên trộm cao quá ta có thể đào một cái
lỗ dưới chân hắn ta, là chân hỏng mặt
đất dễ dàng. Tâu Quốc Vương chính tôi
cũng muốn chết lắm, nhưng tranh cái chết
của người khác th́ không lịch sự và quân tử
tí nào. Tôi không đành ḷng . . .
Quốc Vương vui vẻ nói:
- Ta không ngờ trong nước ta lại có lắm
người hiền và hiểu ta như vậy! Thôi
ngươi về, dịp khác sẽ đến phiên
ngươi cũng không muộn. Quan Giám Sát đâu? Treo
cổ tên trộm và đào lỗ dưới chân hắn.
Chính ư định của ta là như thế!
Quan Giám SaÙt đă quen làm “ đúng ư muốn” của nhà vua nên
không lạ ǵ với những mệnh lệnh mới, thay
đổi luôn luôn, và bao giờ cũng “ đúng ư
định” như thế. Quân lính dẫn tên trộm
đến giá thắt cổ, tṛng giây vào cổ hắn và
bắt đầu đào đất.
Nhưng bỗng nhiên tên trộm hốt hoảng kêu lên:
- Các ông ơi, nhanh lên đào nhanh tay lên một tí. Treo cổ
tôi lên, tôi cần chết ngay lập tức!
Quốc Vương ngạc nhiên hỏi:
- Trước sau ǵ cũng chết, c̣n ai tranh với nhà
ngươi đâu mà vội?
- Tâu Quốc Vương, có một Vị Hoàng Đế
trên Thiên Quốc vừa mới băng hà. Ngài có để
di chiếu lại rằng: Ai chết và đến Thiên
Quốc trước hết th́ sẽ đuợc truyền
ngôi. V́ thế tôi cần phải chết ngay cho sớm
sủa kịp giờ. Các ông ơi! Đào mau lên một tí!
Quốc Vương bỗng nhiên cảm thấy ganh tỵ,
nghĩ thầm:
- Bộ hắn ta chỉ là một tên trộm hèn hạ mà
đủ tư cách làm Hoàng Đế ở Thiên Quốc
sao? Chức vị ấy phải để ta làm mới
xứng!
Ngài truyền lệnh rất quả quyết:
- Thả tên trộm ra lập tức. Treo cổ ta lên!
Lệnh của Quốc Vương chẳng ai dám trái.
Quan Giám Sát thả tên trộm, tṛng giây vào cổ nhà vua và treo
lên rất dễ dàng.
Sở dĩ câu chuyện này được chép vào sử sách,
v́ suốt đời ông vua ấy, tuy đă xử đoán
công việc một cách “ giản dị và thông minh” phi
thường, nhưng ít nhất Ngài cũng đă ra
lệnh treo cổ một nguời rất xứng đáng:
Chính bản thân nhà vua.
Linh Bảo