Ngày Giỗ Mẹ



Nordlingen ngàỵ . .tháng , 1960

Cháu thân mến,

Từ hôm cháu về thăm đến nay, chú cứ nghĩ về cháu măị Chú biết cháu thích tự do và vẫn c̣n giận mẹ cháu lắm, nên không chịu về nhà. Nhưng dù sao, chú cũng xin cháu nghĩ lạị Chuyện cũ qua đă lâu rồị Vợ cháu đă bỏ cháu, nhưng mẹ cháu hăy c̣n sống, ngày đêm trông mong cháụ Ḍng họ nhà ta hiện nay chỉ c̣n một ḿnh cháụ Xưởng làm đàn nổi tiếng nhất nước Đức của chúng ta, từ ngày chú Hai mất đi, vẫn đóng cửa cho đ! ến naỵ Nếu cháu không về trông nom, th́ sự nghiệp đă bốn đời danh tiếng của ḍng họ ta sẽ tiêu tan mất cả.
Xin cháu hăy suy nghĩ kỷ trước khi trả lờị
Rất mong tin cháụ
CHÚ BA

Vẹt đọc đi đọc lại bức thư của chú hắn đến hàng chục lần. Hắn không biết giải quyết cách nàọ Nhánh ḍng họ Drexel nhà hắn chỉ c̣n có một ḿnh hắn là tên tráng đinh độc nhất: hắn có bổn phận phải cưới vợ, sinh con, trông nom xưởng làm đàn của cha hắn, nhưng cuộc sống danh giá và bó buộc theo nền nếp ở quê hương làm hắn thấy ngại ngùng.
Hắn c̣n nhớ thuở bé, mỗi lần theo ông hắn ra quán cà phê, gặp người trong làng bao giờ họ cũng ngả mũ kính cẩn chào ông hắn và hỏi:
-Cậu bé năm nay lên mấỷ
Ông hắn cất ống điếu đang ngậm, đằng hắng lấy giọng, hất hàm hỏi hắn:
-Ḱa cháu, bác ấy hỏi chaú lên mấỷ
Hắn ưỡn ngực trả lời rất kiêu hănh:
- Cháu lên năm.
Ông hắn nhắc lại rất vênh vang:
-Ông nghe rơ chưả Cháu tôi năm nay lên năm, và vẫn c̣n độc thân!
Mỗi lúc nghe ông nói thế là hắn thấy tức giận và xấu hổ vô cùng.
Hắn giận ông hắn lúc nào cũng đem cái sự “ c̣n độc thân” của hắn nói tung ra cho thiên hạ biết. Thật nhục nhă!
Nhưng đến bây giờ, trái lại, đă hơn ba mươi tuổi rồi, hắn rất hănh diện v́ vẫn c̣n được độc thân.
Quăng đời thơ ấu của hắn rất đen tốị Hắn mồ côi cha lúc mới ba tuổi, mẹ hắn một ḿnh nuôi hắn. Cuộc sống cô đơn của một người đàn bà góa bao giờ cũng tràn đầy khó khăn, và mỗi khi gặp một chuyện bất b́nh ǵ là mẹ hắn trút tất cả những nỗi đau khổ bực tức lên đầu đứa con mồ côị Hắn không quên được những trận đ̣n chí tử bằng cán chổi mây to bằng bắp taỵ Mẹ hắn đánh hắn chỉ v́ hắn nghịch một phần, mà v́ tức giận chuyện khác nhiề! u hơn. Thỉnh thoảng, hắn phàn nàn với mấy thằng bạn:
-Tao không biết tao có phải là con của cha mẹ tao không. Có khi tao tưởng tao là con của mụ ăn mày hay của ông quét đường, đổ rác nào đó, mà mẹ tao đă xin về nuôi!
Năm 17 tuổi, hắn bỏ nhà, bỏ trường đi Pháp. Hắn học nghề giới
thiệu những món hàng buôn sỉ và sống bấp bênh với nghề đó cho đến bây giờ. Sáu năm trước, hắn cưới vợ Á Đông. Năm thứ nhất, hai người rất hạnh phúc. Năm thứ hai, bắt đầu chịu đựng. Năm thứ ba, vợ hắn khinh ghét hắn, và hai người, không biết vô t́nh hay cố ư, đều như cố t́nh hành hạ nhaụ Năm thứ tư, gia đ́nh thành ra địa ngục trần gian, nếu không xa nhau th́ cả hai sẽ điên luôn.
Thực ra hắn rất yêu vợ, nói là mê vợ th́ đúng hơn. Những ngày tháng đầu, lúc mới xa nhau, hắn đau khổ đến nỗi lúc nào cũng có thể khóc được. Nhưng dần dần, hắn làm cho t́nh yêu biến thành ḷng căm hờn. Từ đấy, hắn oán giận vợ cũng như oán giận mẹ, nên n thấy đời không c̣n ǵ vui nữạ
Cuộc sống của hắn rất khô khan. Càng ngày hắn càng cố tỏ cho mọi người biết hắn là người tâm hồn cứng rắn, chai đá. Hắn muốn bạn hắn biết t́nh cảm trong ḷng hắn đă chết hẳn rồị Đời hắn chỉ c̣n một con khỉ hắn mua sau ngày vợ bỏ là nguồn vui, nguồn sống độc nhất mà thôị
Tháng trước, hắn về thăm làng cũ, gặp chú hắn, rồi lại về Paris. Hắn không muốn xa Paris, v́ đó là đất dung dưỡng nghệ sĩ. Tuy hắn không phải là nghệ sĩ, nhưng tự nhận có tâm hồn nghệ sĩ. Hắn thích sống nghèo nhưng tự do, hơn là về quê làm ông chủ xưởng sản xuất đàn, giàu có nhưng bị bó buộc.
Tuổi trẻ là tuổi bất cần đời đă quạ Bây giờ hắn thấy có lẽ cái xưởng làm đàn cũng khá quan trọng, cần phải giải quyết một cách đứng đắn. Hắn nghĩ rằng nếu không ghét mẹ, th́ trở về cũng được. Nhưng vấn đề là làm sao có thể gột rửa ḷng căm hờn từ thuở bé, cái oán giận mà hắn và vợ hắn mỗi ngày mỗi bồi dưỡng thêm lên, đến mọc rễ tr! ong ḷng hắn rồị
Hắn có mỗi một con khỉ là thân nhất, th́ lại chỉ chuyện tṛ một chiều, không thể trao đổi ư kiến với khỉ được. Bỗng hắn chợt nhớ đến mấy người bạn Việt Nam. Hắn nghĩ phải t́m gặp mấy người này may ra ... bọn họ thường thường có những ư tưởng rất động trời, mà không phải là không có lư. Nhân tiện, hắn cũng sẽ hỏi xem họ có biết ở đâu tiêu thụ cho hắn được một số bát đũa vừa mới nhận được không. Hắn vội vàng mặc áo đi ngay để tránh giờ ăn.
Vẹt gơ cửa pḥng Minh. Hắn rất ngạc nhiên thấy người ra mở cửa là một thanh niên Pháp. Hắn tự giới thiệu:
-Tôi là Vẹt, đến hỏi thăm cô Minh có tí việc.
-C̣n tôi là Đinh Văn Bị Mời anh vàọ
- Các cô ấy đâủ
-Suỵt, nói khẽ chứ. Ở cả bên pḥng cậu em. Họ đang cúng Hôm nay là ngày giỗ bà mẹ.
Vẹt nhún vai, bĩu môi:
-Hừ, mẹ chết rồi, c̣n khéo lôi thôi! Cúng với kính ǵ. Mẹ tôi c̣n sống sờ sờ ra đấy, tôi c̣n chả thèm thăm.
Bi phản đối:
-Mỗi người một tính, mỗi nước mỗi phong tục chứ! Tôi học tiếng Việt với cô Minh, biết được nhiều phong tục lắm và tôi cho là những phong tục ấy rất đáng kính trọng.
- Anh học tiếng Việt mấy tháng rồỉ Học được những ǵ? Học để làm ǵ?
-Tôi quen cô Minh đă lâu, nhưng mới có ư định học cách đây mấy tháng. Học để hiểu một dân tộc. Tôi dám cam đoan hai năm nữa tôi sẽ đọc truyện Kiều vanh vách. Tên tôi cũng do các cô ấy đặt. Lấy họ Đinh, theo ḍng dơi Đinh Tiên Hoàng. Bi là bia, hay là từ bị
-C̣n tôi, vï tôi bảo tôi hay nói bá xàm bá láp , tán giỏi mà không có ḷng thành , tính lại hay cau có gắt gỏng, độc tài, đủ nết xấu, nên đặt cho tôi tên Vẹt. Cô ấy là Bà Chằng mà tôi chiều chuộng như Bà Chúạ Tôi hỏi thực anh nhé. Anh có yêu cô ấy không?
- Hiện tại tôi chỉ thấy quí mến, nhưng có lẽ t́nh yêu c̣n ở trong tiềm thức, chưa lộ ra đấy thôị Tôi cũng hơi sợ , v́ các bạn tôi nói đàn bà Á Đông có một sức quyết rũ rất huyền bí. Đàn ông Âu châu mắc vào là tâm hồn bị phong tỏa ngaỵ
Vẹt xua tay:
-Tôi khuyên anh chớ có dại xông vào mà chết ! Tôi là nguời đă từng kinh nghiệm. Thuốc độc đấy chứ không phải vừa đâụ Trông họ hiền lành, dịu dàng, ngọt ngào, chiều chuộng thế nhưng rất nguy hiểm, v́ một khi ḿnh yêu họ rồi th́ ḿnh sẽ không thể nào yêu một người đàn bà Âu Châu nào nữa!
Bi bỗng ra dấu cho Vẹt im lặng. Hai người lắng tai nghe, h́nh như có tiếng nấc ở pḥng bên đưa sang. Vẹt rón rén đến bên cạnh màn nh́n trộm. Hắn thấy trong pḥng không bật đèn, chỉ có ánh sáng của ngọn nến và ba cây hương đang cháy trên cái bàn thờ nhỏ đóng vào vách. Cậu em trai ngồi cạnh bàn thờ, hai tay ôm đầu như đang suy nghĩ. Hai cô chị, tóc xơa dài trên vai, mỗi người gục đầu vào một phía vách. Có lẽ họ đang khóc, v́ vai cứ rung lên từng hồi theo tiếng nấc đă cố nén rất nhỏ.
Vẹt tưởng như đấy là những cô bé bị phạt phải đứng quay mặt vào tường, và các cô bé vừa khóc vừa oán giận, như hắn lúc c̣n bé. Nhưng sự thực trái lại, các cô đang buồn khóc mẹ. Hắn không tin là trên đời lại có thể có những người con thương yêu mẹ đến như thế. Biết đâu các cô chả khóc v́ một lư do nào khác, khóc cho chính ḿnh! Chẳng hạn như khóc đời đen bạc, khóc ḷng người tráo trở, khóc t́nh duyên ngang trái, khóc buôn thua bán lỗ hay khóc nước non. . . khóc dân tộc. . . Ôi trời, c̣n bao nhiêu là chuyện đáng khóc!
Hắn nhún vai, lại đến ngồi cạnh Bi, lấy thuốc lá ra hút.
- Các cô ấy có một t́nh thương yêu nhau mănh liệt lắm. Và cũng chính v́ điểm ấy mà tôi quí mến họ.
Vẹt nói giọng nghi ngờ:
- Tôi chỉ ngạc nhiên là tại sao trên đời lại có người thương mẹ đến như thế. Tôi ghét mẹ tôi lắm! Lúc bé, mẹ tôi đánh đập tôị Lớn lên, tôi cưới vợ, mẹ tôi không nh́n, nhắn bảo tôi rằng nếu cưới một người đàn bà ngoại quốc th́ không được bước chân vào nhà bà. V́ thế, tôi đă thề rằng suốt đời tôi sẽ không gặp mẹ tôi nữa!
- Bà cụ c̣n sống không?
-ù C̣n, và vẫn mạnh khỏẹ
- Thế chị ấy đâủ
Vẹt nhún vai, không trả lờị Hắn lại đến cạnh màn nh́n trộm. Trong pḥng, vẫn cảnh tượng lúc năy, chỉ thấy cây nến và mấy nén hương ngắn hơn. Nhưng giờ phút này hắn không c̣n ngạo nghễ nhạo báng như lúc đầụ Nỗi uất hận trong ḷng dịu bớt , và h́nh như hắn cũng muốn khóc. Vẹt lại châm thuốc! lá hút để đè nén những cảm xúc hắn cho là mềm yếu như đàn bà. Mặc dầu cố gắng xua đuổi hết sức, mà mắt hắn nh́n đâu cũng chỉ thấy h́nh ảnh hai cô gái xơa tóc, gục đầu vào tường, vai rung rung v́ những cơn nấc không thành tiếng.
Hiện tại đối với hắn thực phũ phàng. Hắn chợt thấy trên đời h́nh như có một cái ǵ thiêng liêng thực, có t́nh quyến thuộc, có t́nh thương yêu mà xưa nay hắn chưa thấy, chưa biết. Hắn ngờ có lẽ v́ hắn chưa từng cho đúng mức nên không nhận được đúng mức chăng? Có một lần, hắn đă cho đúng mức, cho tất cả, th́ lại cho! không đúng người, đúng chỗ. Về sau, hắn chỉ đ̣i hỏi, đ̣i thực nhiều, thực cao, mà không cho ai bao giờ. Tâm hồn hắn đen tối gần như không có một tia ánh sáng nào của t́nh yêu có thể lọt vào được .
Một lát sau, ba chị em bước rạ Hai cô chị mặt nghiêm trang buồn buồn, mắt đen ngời long lanh ướt.
Minh gượng cười nói:
- Tôi rất sung sướng có các bạn đến trong dịp giỗ mẹ chúng tôị Phong tục nước tôi, đó là ngày kỹ niệm để tưởng nhớ đến công ơn cha mẹ và hội họp bà con để tăng thêm t́nh thân mật.
Cậu em tiếp thêm:
-ù Ba chị em sống chung, ngày nào cũng hội họp, đủ thân mật lắm, v́ thế hôm nay chuyên để tưởng nhớ! Lệ chúng tôi, ngày thường cấm buồn, cấm khóc. Hôm nay nhân dịp giỗ mẹ, các chị tôi được phép, nên khóc một trận thả giàn để đền bù.
Quế dọn bàn, bày các thức vừa cúng rạ Minh lại giảng cho
hai nguời bạn ngoại quốc:
- Trong nước, chúng tôi không cúng như thế này đâu! Nào là xôi chè, hoa quả, bánh trái đặc biệt ngon vô cùng. Đây v́ chúng tôi ở ngoại quốc, không có những thứ ấy, nên chỉ cần ḷng thành, có ǵ cúng nấỵ Tối nay chúng tôi ăn phở, thành ra cúng phở.
Cậu em lại chế:
-Phở tái của chúng tôi là một món ăn đặc biệt và ngon ghê gớm, chứ không phải như thế này đâu! Chị tôi gọi là phở tái, kỳ thực đấy chỉ là ḿ ngựa!
Cậu quay lại nh́n chị:
-ù Có phải thế không chị? Tiền chợ của sinh viên nghèo mà! Bánh phở, chị thay bằng ḿ khô luộc, c̣n thịt ḅ đổi ra thịt ngựa cho rẻ. Không nói rơ, nhỡ các anh ấy tưởng món phở tái quốc hồn quốc túy của chúng ḿnh như thế này, th́ thực nhục “ quốc thể”.
Quế nói:
-Hôm nay ở nước nhà chắc các anh các chị họp đông vui lắm. Nhưng không biết có ai nhớ đến chúng ḿnh không?
-ù Sao lại không? Nhớ ghê lắm chứ lại! Không nhớ chúng ḿnh th́ nhớ aỉ
Minh nói xong quay sang nh́n chị:
- Để em nói dốc cho chúng nó khiếp. Ḿnh dại ǵ cho chúng nó biết chẳng ai nhớ, ai thương, ai nghĩ đến ḿnh cả. À, các chị cũng liệu đấy: nếu đến cuối tháng này, chúng ḿnh vẫn không “ Cùng tắc biến, biến tắc thông” nữa, th́ tháng sau một chị phải nghỉ học. Chị t́m việc ǵ làm, để sang năm giỗ mẹ, có tiền làm phở tái .
-Ḿ ngựa chứ chị!
-ù Ừ, ǵ cũng được, miễn là tiền của chúng ḿnh thực chứ đừng như hôm naỵ
- Hôm nay làm saỏ Sang thế này c̣n đ̣i ǵ nữạ Mẹ ngày xưa thích lê, th́ có lê này, ba có thuốc lá này, lại c̣n bánh ngọt, chè thơm. . .
- Ừ, nhưng mà phải “tổng động viên” tất cả bạn bè mới được ngần ấỵ Ta đi làm “ ráp” đến mấy nhà, mới “ tịch thu” đủ số cần thiết.
- Lạ quá, bạn chúng ḿnh, những người nghèo th́ thực có ḷng, c̣n đứa nào giầu th́ rởm đời, khinh người, dễ ghét một cách kỳ lạ. Nhất là ích kỷ và hà tiện th́ không để đâu cho hết!
-Chuyện! Công lệ như thế rồi!
Minh quay sang Bi và Vẹt nói:
-ù Xin lỗi hai anh nhé. Chúng tôi vừa bàn định về giỗ mẹ năm sau sẽ làm những món ăn rất đặc biệt của quê hương. C̣n anh Vẹt vừa về Đức thăm nhà, có chuyện ǵ hay kể cho chúng tôi nghe vớị
Vẹt vui vẻ nói:
-ù Tôi về thăm lại những kỷ niệm cũ, chứ có ǵ hay đâu! Trước hết, tôi thăm cây “ Noa” dại tôi vẫn hay trèo chơi lúc bé, gần cạnh xưởng làm đàn. Tôi thương nó ghê lắm. Nó cao bằng ba tầng lầu, bóng mát tỏa ra rất xạ Nhưng rủi quá, bị người ta chặt mất rồị Hôm ấy, tôi đứng ở gốc cây, buồn đến chết lặng cả ngườị
-ù Ngoài ra, anh c̣n thăm ai nữả
- Tôi đến nghĩa địa thăm mộ cha tôị Và tôi thấy ngay bên cạnh, có một nấm mộ mới, hoa c̣n tươi, đắp đất chứ chưa xây đá. Tôi lại đứng chết lặng ở đấy gần một tiếng đồng hồ.
- Mẹ anh phải không?
Vẹt lắc đầu:
-ù Không, chú tôị Thế mới đáng tiếc. Chú tôi mới chết có mười lăm ngày thôị Tôi đọc trên những tấm băng giấy cột trên ṿng hoa nên biết được như thế. Trời ơi! Nếu tôi về sớm mười lăm ngày, th́ đă gặp chú tôi rồi! Ngày xưa, chú thương tôi nhất, và cả gia đ́nh, tôi cũng chỉ thương một ḿnh chú ấy thôi!
Vẹt ngừng một lúc, kể tiếp:
-Tôi vốn định không thăm ai cả, nhưng v́ chú Hai mới mất, nên tôi đến tiệm bán đàn của chú Ba để thăm chú ấỵ Đến nơi, tôi giả vờ hỏi mua đĩa hát, và hỏi tin tức chú Hai chết ra saọ Thím tôi kể hôm an táng, theo lệ thường Cha nhà thờ làm lễ bao giờ cũng chỉ tán dương những điều hay, nết tốt của người chết chứ không nói xấu, thế mà v́ gia đ́nh chú tôi không trả! tiền nhiều để làm lễ sang trọng nhất, nên hôm ấy họ đă kể xấu chú tôi, nào là không đi nhà thờ, không xưng tội, suốt ngày uống rượụ v.v.. . đủ thứ. Mọi người, ai cũng tức giận nhưng không dám nói ǵ. Hừ, giá hôm ấy có tôi th́ phải biết! Nghe xong tôi khóc nên chú Ba nhận ra tôị Chú mời tôi ở lại ăn cơm và bảo tôi giống ba tôi lúc xưa như tạc. Bây giờ tôi thấy yên tâm, v́ biết chắc chắn tôi chính là con của ba tôi, chứ không phải mẹ tôi đă xin con ai về nuôi!
-ù Chú anh gặp anh chắc mừng lắm!
-ù Chú tôi rất mừng giữ tôi ở lại, nhưng tôi không chịụ Xong rồi, tôi đến thăm cái nhà thờ cổ. Cái nhà thờ sáu năm trước, một đêm mưa, băo tuyết rất lớn, tôi và Sương đă vào nấp trong ấỵ Sương khó tính vô cùng. Biết tôi rất mệt mỏi, cũng cứ bắt tôi phải dịch cả một tấm bảng viết lịch sử nhà thờ cho Sương nghẹ Thế kỷ thứ mười một làm ǵ, mười hai làm ǵ, mười ba sửa chỗ nàọ . . chán vô cùng!
- Cô ấy ham học hỏị
-ù Không phảị Sương muốn hành hạ tôi th́ đúng hơn. Không có một việc ǵ làm khổ tôi được mà Sương không làm, từ việc lớn cho đến việc nhỏ.
- Anh không thăm mẹ anh?
-ù Có chứ. Tôi đến thăm căn nhà chúng tôi ở hồi xưạ Những sợi giây thép gai tôi chăng ṿng theo vách tường vẫn c̣n nguyên, mấy luống hồng leo tuy đă già nhưng vẫn c̣n sống. Tôi bấm ba lần vào cái chuông điện ngày xưa chính tay tôi bắt vào cửa vườn. Tôi nghe tiếng chân mẹ tôi đi trên gác, ánh đèn ở cửa sổ pḥng bà bật sáng và nghe tiếng bà hỏi vọng qua cửa sổ “ Wer lautet? “ (ai bấm chuông?), xong tôi chạy mất!
- Anh không vàỏ
Không. Sáu năm trước tôi đă tuyên bố không gặp mẹ tôi nữa rồi mà! Ai bảo bà ấy không nh́n nhận vợ tôỉ Nhưng dù sao, tôi cũng đă nghe tiếng mẹ tôi nói, biết mẹ tôi c̣n khỏe mạnh, thế là đủ rồị Điều rủi ro nhất của tôi là cây “ Noa” dại của tôi bị chặt, và chú tôi chết mất.
--Tôi cho là anh vẫn c̣n may mắn vô cùng. Chúng tôi c̣n rủi hơn anh nhiềụ
-Tại saỏ
-Chúng tôi rất yêu mẹ, nhưng không được sống gần để làm mẹ vui, mẹ sung sướng. Mỗi khi nghĩ đến ngày về nước không c̣n mẹ nữa, là chúng tôi khổ đến khóc ngay được. Đối với tôi, chồng, vợ hay con, nếu rủi mất đi, vẫn có thể t́m lại rất dễ dàng, và muốn bao nhiêu cũng cóù, nhưng c̣n mẹ, suốt đời chỉ có thể có được một mẹ mà thôi!
Vẹt mở to mắt nh́n hai chị em Minh. Hắn vừa kinh ngạc vừa
sửng sờ. Hắn chưa từng nghe ai nói một câu kỳ quái như thế bao giờ cả!
- Nếu lúc anh trở về, trông thấy mộ mẹ nằm cạnh mộ cha, đất mới đắp c̣n mùi nồng, mới thật là rủi! Nhất là nếu anh chỉ về trễ có mười lăm ngày thôi!
Vẹt lặng cả người:
-ù Điều ấy không bao giờ tôi nghĩ đến. Mẹ tôi khỏe mạnh lắm. Tôi không tin là mẹ tôi có thế chết sớm được!.
-Trước kia chúng tôi cũng nghĩ thế. Tôi cũng không tin là mẹ tôi có thể chết được! Tôi tưởng mẹ tôi phải sống măi măi để nh́n thấy chúng tôi thành công. Thế mà tôi đă phải làm giỗ mẹ mấy lần rồi! Thật vô lư. Cho đến bây giờ, sự thực đă sờ sờ ra như thế, lắm lúc tôi vẫn c̣n chưa chịu tin là tôi đă không c̣n mẹ ở trên đời nữa!
Vẹt hai mắt mở to, đăm đăm nh́n vào quăng không, mồm hắn lẩm bẩm:
-ù Wer lautet? Wer lautet? Wer lautet?
Hắn đi lại trong pḥng mấy bước và bỗng đứng dừng lại nói:
-Tôi xin cám ơn anh bạn và hai cô đă mời ở lại ăn phở, nhưng tôi phải về ngay v́ có việc bận lắm. Tôi phải cho xe vào xưởng soát lại máy và thay dầu chuẩn bị đi đường trường . Tương lai sẽ c̣n có dịp gặp lạị
Hắn bắt tay mọi người, vội vàng ra về, mồm vẫn lẩm bẩm “ Wer lautet? Wer lautet? “. Hắn muốn về ngay, v́ mục đích đến t́m chị em Minh không phải để ăn phở tái hay ḿ ngựa, mà để ḥi ư kiến một việc, mà bây giờ hắn thấy không cần hỏi nữa!
Linh Bảo
(trích trong tuyển tập Mây Tần)