Quà Tết


[Trích trong tuyển tập truyện ngắn Mây Tần]

Minh hỏi Quế:
- Chị đang nghĩ ǵ đấy ?
Đôi mắt Quế vẫn nh́n lên trên trần nhà mơ mộng, không trả lời em.
- Chị nghĩ ǵ, phải nói ra chứ !
Quế gắt:
- Ơ hay, ư nghĩ là tư sản của người ta, sao lại bắt buộc phải nói ra ?
- Nhà này không có phép như thế ! Cấm mơ mộng, cấm buồn, cấm khóc. Muốn ǵ phải xin phép em. Tư tưởng không nói ra, không công khai, là tư tưởng ...lậu thuế ! Chị định giữ lấy một ḿnh để làm chợ đen phải không ?
Hai chị em cùng bật cười.
- Thôi để ta nói cho mà nghe. Đồ độc tài. Thật rơ là càng trẻ con càng ưa bắt nạt người lớn ! Ta đang nghĩ đến những cái Tết tha hương đă trải qua trong đời.
- Tưởng ǵ lạ, chứ Tết tha hương th́ em cũng có. Những mười cái cơ đấy. Chị được bao nhiêu ?
- Có lẽ mười ba.
- Con số rủi. Tết năm nay, chắc chúng ḿnh sẽ ....no !
-Em đoán lối ǵ kỳ quái vậy ?
-Em đoán theo kiểu “ phép giải mộng” “ sanh dữ tử lành” mà !
Hai chị em cùng yên lặng một lúc, Minh nói:
- Lạ quá chị ạ, sao những cái Tết no vui th́ ḿnh quên cả, c̣n Tết nào đói hay là khổ là ḿnh nhớ đời. Em nhớ nhất hồi chúng em “được” ăn mứt gừng suốt cả ba ngày Tết. Năm ấy, chúng em nghèo quá chừng: tiền học chưa có, tiền nhà chưa trả, tiền ăn không biết c̣n đang lưu lạc nơi đâu... Đợi măi vẫn không thấy thư nhà. Măi đến chiều ba mươi Tết mới nhận được quà của cô bạn thân nhất gời cho: một gói mứt gừng thật lớn chị ạ. Mứt gừng là một món ăn rất sang trọng và xa xỉ ở ngoại quốc, nhưng ḿnh không có ǵ ăn cả ngoài nó ra nên phải ăn suốt ba ngày. Trời, nóng ruột gần muốn điên luôn !
- C̣n chị, chị nhớ hồi ở Nam Kinh cũng bị hoàn cảnh như thế. Các sinh viên Việt Nam không ai c̣n đồng nào cả. T́nh cảnh có vẻ nhiều hy vọng được ăn Tết với nước lă lắm. Đêm ba mươi, bỗng có anh Thanh đến chơi. Anh ấy làm trong quân đội Tàu, đánh giặc mướn hộ ông Tướng mấy chục năm vẫn không chết. Anh trịnh trọng đưa cho chị một gói nhỏ và bảo đấy là quà Tết cho tất cả. Trước khi mở, anh bắt đoán. Mọi người cầm gói, nào lắc, nào nghe, nào sờ, nào nắn, làm đủ, nhưng cũng chỉ đoán được đấy là một thứ đồ hộp, mà không biết món ǵ. Măi sau, mở ra mới biết, đấy là một hộp sữa đặc. Anh Thanh cho biết anh không c̣n đồng nào, chỉ định đến thăm anh em, chuyện tṛ suốt đêm giao thừa thôi, không ngờ lúc đi đường, thấy cái hộp sắt có vẻ c̣n mới bên bờ cỏ, anh đá nó một cái và định nhặt để đem cho bọn này làm gáo múc nước. Anh thấy nặng. Th́ ra, một hộp sữa c̣n nguyên. Thế là cả bọn được uống sữa như trẻ con suốt ba ngày Tết. Kể ra, không ấm ḷng bằng mứt gừng, cũng không no giống như mứt gừng, nhưng ngọt ngào th́ đủ lắm.
Minh đứng dậy đến bàn chải đầu, bảo:
- Đến giờ rồi, em sửa soạn đi hát. Hôm nay, em muốn chị đi với em. Em mới ốm dậy, hát buổi đầu, run lắm. Chị đi để em vui và thêm tin tưởng.
Trang điểm xong, Quế xách đàn, Minh cắp tay nàng, hai chị em đi co ro trong trời đêm giá rét. Đêm đă khuya, các tiệm bán hàng đều đóng cửa, chỉ c̣n vài tiệm cà
phê đèn c̣n sáng. Minh nh́n vào cửa kính một tiệm bán hàng phụ nữ, hỏi chị :
- Tết năm nay, em muốn tặng chị một món quà để kỷ niệm chúng ḿnh gặp lại sau mười bốn năm xa cách. Chị thích ǵ ?
Quế gạt đi:
- Thôi đừng bày đặt ra nữa ! Em tặng chị, rồi chị biết mua ǵ tặng em ? Tiền chị để bên nhà, chưa có cách ǵ gởi sang; có lẽ thứ hai đi học vẫn c̣n phải cuốc bộ ! Túi sạch sẽ lắm, không quà cáp ǵ cho ai hết !
Minh phụng phịu:
- Không, em khác. Em c̣n hơn một trăm quan. Tối nay em hát, mai có tiền đi chợ, mua được cả củi đốt sưởi nữa là khác ! Giàu đến thế c̣n ǵ nữa ! Chị không nhận là khinh em, ghét em, em giận chị đấy !
- Ừ, nếu thế em cho chị một cuốn vở hay một tập giấy trắng cũng được.
Hai chị em cùng xiết chặt tay nhau.

Đến nơi, Minh và Quế vào cổng sau, lối đi riêng của nghệ sĩ để lên sân khấu. Quế giúp em thay áo và nàng thầm cầu nguyện cho Minh tối nay hát hay. Minh ốm đă hơn mười lăm ngày. Hôm nay nàng khỏi, và đi hát lại, nhưng vẫn c̣n yếu lắm. Quế sợ nhất là cái giọng. Nếu Minh bị mệt, tắt giọng nửa chừng th́ tai hại vô cùng.
Trên sân khấu, người ta để hai gối bông, trên phủ gấm đen, sau lưng là tấm màn nhung màu rượu chát. Minh mặc áo kim tuyến trắng. Minh sẽ đứng ghếch một chân lên nệm gấm, ôm đàn lục huyền cầm và hát luôn ba bài.
Ngày thường, nếu Minh khoẻ mạnh, nàng có thể hát đến muời bài không mệt, nhưng hôm nay Minh c̣n yếu , nên Quế thấy lo lắng vô cùng. Quế đứng trong sân khấu sau tấm màn, đợi nghe Minh hát. Bỗng thấy người gĩư phông đến bảo:
-May quá, có cô ở đây. Ông giám đốc bảo hôm nay phải che thêm nhung cả hai bên cô Minh, để khỏi thấy lối vào trong sân khấu. Tôi t́m măi, nhưng người phụ của tôi đi đâu mất, cô giúp tôi một tay nhé, để che liền hai tấm màn lại cho kín.
Quế gật đầu và đến cạnh kéo sát hai ấm màn lại. Quế đứng ngay cạnh em, nhưng không trông thấy mặt, chỉ thấy bóng Minh in trên tấm màn nhung, mái tóc Minh xoả dài xuống lưng. Quế thấy ḿnh tự nhiên cũng nín thở mỗi khi Minh nín thở để hát một câu dài. Trong lúc Minh nh́n nghiêng; Quế trông thấy được bóng môi em mấp máy rung. Không trông được mặt Minh, nàng cũng biết Minh đang nh́n vào khoảng không, tưởng tượng đang hát với một người nào đó, hát riêng cho một người nào đó nghe, để diễn xuất tất cả t́nh cảm của bài hát giữa đám nguời xa lạ.
Minh hát xong bài thứ nhất, đến bài thứ hai là một bài Pháp. Tâm trí Quế đi theo từng chữ trên môi em. Trong khi Minh hát ngoài sân khấu, Quế cũng hát trong ḷng.

“Anh làm một cái h́nh nhân để tưởng nhớ tới em.
Miệng em là một trái mơ
Vỏ ốc làm tai, củ cải làm mũi
Tim em, anh để một viên đá
Hai nắm cỏ kết thành mái tóc
Đoá hoa xanh là đôi mắt em
đang rưng rưng lệ
Những giọt lệ mắt anh đă chảy ra
Dù anh không muốn...”

Minh hát xong, Quế mừng thầm, nhưng lại lo hơn, v́ không biết em c̣n đủ sức hát nốt bài thứ ba không.
Bên ngoài , Minh đă bắt đầu giới thiệu:
- Đây là bài dân ca Mông Cổ. Bài hát người nông dân ca ngợi vẻ đẹp hùng tráng mỹ lệ của quê hương. Chàng ngồi bên bờ suối, nàng khoác tay chàng ca hát, và một con chim đậu trên cành líu lo hoà theo...
Minh lấy giọng vui để diễn tả t́nh cảm của bài hát rộn ră tưng bừng. Quế thấy bóng Minh trên màn rung rung, từ cánh tay vỗ đàn, mái tóc cho đến bàn chân ghếch lên chiếc gối phủ gấm, tất cả đều rung động, làm Quế cũng thấy rung theo.
Mỗi một phút bây giờ sao dài quá ! Bài hát Mông Cổ hôm nay cũng thấy dễ ghét lạ ! Nó lên cao xuống thấp một cách bất tử và tốn hơi vô cùng. Quế thấy trán ḿnh lấm tấm mồ hôi. Những hạt mồ hôi cứ to dần và chảy dài xuống mặt.
Nhưng rồi cũng xong. Minh đă giữ được giọng cho đến câu cuối cùng. Nàng cúi chào khác giả trong tiếng vỗ tay hoan hô. Hai ḍng nước mắt Quế đă cố gắng hết sức nén giữ măi, bây giờ cũng chảy dài xuống má, hoà lẫn với những giọt mồ hôi. Quế khóc sung sướng v́ thấy Minh đă đứng vững được suốt ba bài hát.
Trên đường về, gió cuồn cuộn thổi ngược, hai chị em dắt díu nhau, những bước chân chập choạng như bước chân đứa bé mới học đi.
Con đường chợ bây giờ đă được quét dọn sạch tất cả rác bẩn, chỉ c̣n lại những cái thùng gỗ đựng hoa quả, nguời ta vứt bên vệ đường, đợi xe chở rác đến nhặt. Mắt Quế sáng lên.
Thấy một người say rượu, bước chân ngă nghiêng, từ đằng xa đi đến, Quế dặn em:
-Ḱa, thằng say. Em nh́n thẳng, chứ đừng nh́n vào mặt nó. Nhưng cũng phải để ư xem chừng, nhỡ nó đến gần c̣n liệu.
- Liệu thế nào ? Vác đàn đánh vào đầu nó, hay chạy ? Hay kêu ầm lên ?
- Tất cả !
Anh chàng say vừa đi vừa hát. Hắn nh́n hai chị em một cách nhơ ngác, rồi lăng đi nơi khác.
-Đố chị, tại sao hắn sợ chúng ḿnh ?
- Tại hắn trông hai hoá làm bốn, nên “ biết ḿnh biết người”, chuồn trước thế là phải.
Đến nhà, Quế đưa em vào pḥng xong, về pḥng ḿnh thay giầy thấp và lặng lẽ xuống chợ.
Bên vệ đường, mấy cái thùng gỗ vẫn c̣n nằm yên. Quế nhắc một chiếc, hai chiếc, ba rồi bốn. Bốn chiếc thùng không, tuy không nặng nhưng rất cồng kềnh, khó mang. Quế đi rất chậm, nhưng chỉ một lúc đă thấy mệt .Vừa trông thấy cửa, Quế vội vàng vào ngay, không hề nghĩ ngợi ǵ cả. Muốn cẩn thận, Quế không bật đèn cầu thang, để lúc vào, đi ngang qua pḥng, người gác khỏi trông thấy. Cầu thang hẹp, bốn cái thùng lại vác nghênh ngang nên rất khó đi, Quế phải lách ḿnh đi từng bước một, măi mới đến được từng thứ ba. Quế ngừng lại thở một lúc và hơi ngạc nhiên v́ trong bóng sáng mờ mờ của cửa kính chiếu đèn ngoài đường vào , cầu thang có vẻ là lạ. Quế kinh hoảng t́m chỗ bật đèn, cũng không t́m thấy cái khuy bấm vẫn ở chỗ mọi ngày thường bấm.
Lúc bật được đèn, Quế mới biết đă vào nhầm cầu thang nhà khác. Cũng may, chỉ mới đến gác ba !
Bốn cái thùng gỗ lại nghênh ngang được tha xuống. Bây giờ, Quế bỗng thấy khổ sở vô cùng. Mấy cái thùng không đựng ǵ, nhưng sao mà nặng thế ! Cả cái thân ḿnh cũng gần lê không nổi, hơi thở th́ ngắn ngủi, nghẹn ngào, tức tưởi.
Bao nhiêu tính gan ĺ bướng bỉnh của Quế đều được gọi đến làm viện binh. Quế nhất định không chịu bỏ dở công việc. Quế nhất định chống cự lại với tất cả sự sụp đổ của tâm hồn và thể xác. Quế nhất định vác bốn cái thùng gỗ về đến nhà cho kỳ được.
Lần này, trông thấy lối vào, Quế cũng c̣n cẩn thận nh́n số nhà, thấy đúng rồi mới vào. Bây giờ, Quế không thấy ngượng ngùng ǵ nữa. Nàng bật đèn ngay từ lúc mới bước vào cửa, mặc cho ai trông thấy th́ thấy, muốn cười cứ việc tha hồ cười. Nàng nhặt gỗ về đốt ḷ sưởi, chứ có ǵ là lạ !
Quế nhón chân cố bước lên cầu thang rất nhẹ, sợ làm thức giấc mọi người ở các pḥng khác, nhưng bốn cái thùng như muốn phá đám, vẫn cứ vướng víu, hết đụng cửa bên phải lại va vách tường bên trái. Lách bề ngang không được, xoay bề dọc cũng không xong, Quế mệt mỏi, chán nản quá chừng. Nàng cố gắng hết sức mới lên được đến gác cầu thang tầng thứ sáu. Một cơn suyển bỗng từ đâu kéo đến đùng đùng chớp nhoáng, làm Quế ngạt thở và tim như muốn đứng dừng lại. Quế cố sức kêu to:
-Minh ơi, ra đón...quà Tết...nặng quá...
Quế cố lê mấy bước cuối cùng đến trước cửa pḥng em và chân nàng mềm đi. Quế không c̣n biết ǵ nữa.
Lúc Minh nghe tiếng động , mở cửa chạy ra, nàng thấy chị nằm ngất đi giữa đám thùng đổ ngổn ngang.
Món quà Tết của Quế cho em, đúng là nặng thật.
Minh không làm sao “vác” nổi chị vào pḥng.