Nh́n bên ngoài, ai
cũng tưởng gia đ́nh Lâm và Sương sung
sướng lắm. Mặc dầu chỉ là công chức
nhỏ, nhưng cả hai cùng có việc làm, nên cũng
dễ thở. Kể tiền để dành th́ không nhiều,
nhưng đủ tiêu dùng rộng răi, không phải giật
gấu vá vai như các bạn tiểu công chức khác.
Sương sinh được một bé gái rất kháu
khỉnh, lại mướn được một vú em
tốt. Ai cũng khen ngợi và thèm thuồng cảnh gia
đ́nh của hai người. Thực ra nỗi khổ tâm
của họ tế nhị quá, nên lắm khi chính “ khổ
chủ” cũng không phân tích được.
Sau một ngày dài đằng đẵng ngồi ngay
ngắn trong sở, nặn đầu vắt óc với
những con số từng xâu từng chuỗi như
một sợi dây xúc xích vô tận, đầu óc Lâm choáng váng,
mắt cũng hoa cả lên. Về dến nhà thay áo xong, Lâm
nằm trên ghế xích đu đợi bữa cơm
chiều. Anh giở tờ báo hàng ngày ra xem nốt câu
chuyện dài lư thú anh đeo đuổi từ lúc bắt
đầu. Xem đến đoạn đánh nhau kịch
liệt th́ Sương cũng đi làm về. Nàng thay áo
quần xong, cũng nằm vật lên giường thở
dốc.
• Chớp bóng em nhé. Phim hay lắm.
• Phim ǵ?
Sương định nói “ đi th́ đi” nhưng mắt
bỗng nh́n thấy Ái, con nàng đang ngồi trên chân vú em,
chơi búp bế ngoài hiên.
• Ái, vào đây với mẹ. Vú em sắp sẵn
nước, me tắm cho em.
Thấy Ái dùng dằng không chịu vào vội, Sương
có vẻ không vui. Vú em phải dỗ măi,Ái mới chịu
vào. Đưa Ái cho Sương rồi, vú em vào bếp
sắp nước nóng cho Ái tắm.
• Chớp bóng em nhé!
Sương nh́n Ái, nh́n vú em, rồi khẽ lắc
đầu:
• Em muốn ở nhà chơi với con. Anh xem, cả ngày
đi biền biệt, tối đến mới về nhà,
lại đi chơi nữa, con nó không nh́n biết bố
mẹ đấy!
Lâm gượng cười. Anh lại cúi đầu xem
nốt câu chuyện bỏ dở.
Lâm thấy bực ḿnh, nhưng không lẽ lại
đập phá hay mắng chửi. anh
không rầy la ai được, v́ chẳng ai có lỗi ǵ
cả. Anh nhận thấy từ ngày sinh Ái, Sương và
anh h́nh như cách xa nhau nhiều lắm. Ái là tất cả
của Sương. Ái vui, Ái buồn, Ái ốm, Ái không
ăn,Ái không chơi . . .bất cứ một cớ nhỏ
mọn ǵ cũng đều làm cho Sương lo sợ xanh
mặt. C̣n anh, anh cảm thấy ḿnh là một người
thừa mỗi khi có Ái. Anh đâm ghen với Ái v́ Ái đă
cướp hết th́ giờ trước kia Sương
vẫn để dành cho anh. C̣n ǵ chán hơn quanh năm
suốt tháng phải giam ḿnh trong bốn bức
tường lạnh ở sở, về nhà cũng lại
như bị nhốt vào trong cũi gia đ́nh! Trước
kia, mỗi tối hai vợ chồng cắp tay dạo mát,
xem hát bóng, đến nhà bạn . . . anh hưởng tận
những thú vui rẻ tiền của bậc trung lưu. Bây
giờ, giá Sương bằng ḷng đi dạo mát, anh
phải bế Ái và phải về rất sớm, v́ Ái
cần ngủ sớm, thực chẳng thấy thú vị
ǵ nữa.
C̣n những nơi khác, anh biết Sương vẫn thích, nhưng
nàng không có th́ giờ để đi. Cái cớ mạnh
nhất của nàng là “ bỏ con cả ngày cả đêm,
tội!”. Anh cũng lờ mờ nhận thấy h́nh
như ḿnh chưa đủ tư cách làm cha, nhưng
biết làm sao được. Ḷng ích kỷ trong
người anh mạnh hơn t́nh cha con. Anh đă nghĩ
măi, vẫn không có cách ǵ để chiếm lại
Sương ở nơi Ái. Có lư nào anh lại bắt
Sương thôi việc! Thực ra, nhờ có Sương
cũng đi làm, nên gia đ́nh anh mới phong lưu sung túc
như thế này. Nếu chỉ một phần
lương của anh, th́ vợ con anh nhất định
suốt năm chẳng hề có được một
chiếc áo mới. Buồn bực làm anh đâm liều. Anh
đi đánh bài ở nhà anh em bạn. Ban đầu
đánh chơi, sau ăn thua to lần lần. Bây giờ
đánh quen rồi, anh không thấy ngượng, hay
lương tâm cắn rứt như trước.
Sương không đi chơi với anh, , anh sẽ đi
đánh bạc không c̣n khách khí ǵ nữa. Anh tự bảo
thầm: “ Ai có sở thích nấy!”.
Ăn cơm xong, Lâm lại mặc áo ra đi. Sương nh́n
theo chồng mà ḷng thắt lại. Mắt nh́n thấy Lâm
càng ngày càng sa ngă, nàng sợ mất Lâm. Đồng thời,
nàng cũng sợ mất con. Có lẽ nàng quá lo xa. Chẳng
ai cướp mất Ái của nàng, cũng như chẳng
ai yêu Lâm hơn nàng, nhưng linh tính báo cho nàng biết, h́nh
như Ái không thuộc hẳn về nàng, và Lâm cũng
thế.
Sương chỉ thấy mặt Lâm khi anh ăn cơm hay
ngủ say. C̣n Ái, Ái quanh quẩn với vú em suốt ngày, và
ngoài vú ra, Ái không c̣n biết đến ai nữa. Vú em cho Ái
ăn, ru Ái ngủ, tắm rửa, thay áo cho Ái, chơi
với Ái và chiều chuộng Ái đủ thứ.
Sương phải mua đồ chơi hay bánh kẹo
để lấy ḷng Ái, như nàng đă lấy ḷng con các
bạn nàng. Ái được đồ chơi, chỉ
ngồi trong ḷng nàng một lúc, rồi lại đi t́m vú
khoe với vú những món đồ chơi mới. Mẹ
đối với Ái chỉ là một người cung
phụng các thứ quà bánh và đồ chơi, c̣n vú em
mới thực làm người thân của Ái.
Lắm lúc Sương thấy giận vú em. T́nh yêu của
Vú đă vượt quá mức yêu cầu . Nàng trả
tiền lương cho vú, nàng chỉ cần vú săn sóc Ái
b́nh thường như những người vú em có
lương tâm khác. Nàng không muốn vú xâm lấn đến
t́nh yêu vượt bực như vậy. Vú xót xa khi Ái
ốm, đôi mắt vú long lanh sáng rực lên khi Ái
đặt đôi môi đỏ chót lên má vú. Vú nhường
tất cả món ăn của vú cho Ái nếu Ái thích. Trong
ḷng vú, trong mắt vú, trong cử chỉ của vú, dào
dạt một t́nh thương: t́nh mẫu tử.
Sương không muốn có một người vú em hy sinh
đến như thế. Chính Sương mới là mẹ.
Chỉ một ḿnh Sương mới được
quyền hưởng những nụ hôn thơ ngây của
Ái, được quyền bế chặt Ái vào ḷng một
cách âu yếm như thế, nh́n Ái với đôi mắt yêu
thương như thế, nghe Ái hát những bài thơ
ngắn bằng một giọng trong trẻo thơ ngây
như thế . . .
Nhưng tất cả những thứ này, vú em đều
chiếm đoạt hết. Vú như một kẻ xâm
lăng nhiều thủ đoạn. Lúc vú đến nhà
nàng, vú rất nhă nhặn, khiêm nhường, nhưng
dần dần, vú chiếm tất cả tài sản sự
nghiệp của nàng: Ái.
Sương tự trách ḿnh đă tham rẻ mà mướn
người vú này. Trước kia, đă có mấy
người khác đến xin làm, nhưng nàng đều
từ chối cả. Sương nghĩ thầm: những
vú em kia có lẽ không tốt bằng vú Ái, nhưng không “ nguy
hiểm” như vú Ái này.
• Mỗi năm Tết đến, mợ cho lương gấp
đôi ăn Tết. Hai bộ quần áo mới. Mỗi
tuần lễ ăn hai con gà hầm, bốn lần gị heo
chưng đu đủ, mỗi sáng, xúp thịt ḅ, ban
đêm, em uống sữa hộp không bú. Em đầy tháng,
thưởng một chiếc nhẫn. Em đầy năm,
một đôi xuyến. . .
Người vú em thứ nhất đă làm cho nàng dở khóc
dở cười với những điều kiện
lạ lùng như thế. Khi nàng kêu lên nhiều quá, vú
trả lời:
• Nếu không ăn đủ, sữa đâu cho em bú? Làm sao
em mau lớn béo tốt được?
Sương không dám tin cậy ở những vú em như
thế. Trong khi nàng đi làm vắng, ai biết
được vú em sẽ xử đối với con nàng ra
sao? Nàng cần kiếm một vú em có t́nh thương, và
hợp đồng giữa nàng với vú không đầy
rẫy những điều kiện là điều kiện.
Vú Ái đă đến với một t́nh thương nồng
nàn. Ban đầu Sương rất sung sướng măn
nguyện, nhưng bây giờ nàng thấy khó xử. Nàng
phải cố tranh đấu để cướp
lại t́nh mâu tử đă trao đổi giữa vú em và Ái,
qua mặt nàng!
Vú em dạo này cũng buồn. Vú thấy Sương
như hơi đổi tính: Sương “ đồng bóng”
quá. Nàng vui buồn bất thường, lại hay cáu
kỉnh một cách vô cớ. Vú đến làm với
Sương từ lúc Ái chưa đầy tháng. Vú
đến không một điều kiện ǵ. Khi Sương
hỏi vú muốn bao nhiều tiền mỗi tháng, vú
thản nhiên trả lời:
• Mợ muốn trả bao nhiêu cũng được.
• Sương ngạc nhiên hỏi:
• Hai vợ chồng tôi cùng đi làm. Công việc nhà, giao
tất cả cho vú. Cơm nước, giặt là, trông em,
vú làm nổi không?
• Được, tôi sẽ làm khi em ngủ.
Sương đi từ ngạc nhiên này đến ngạc
nhiên khác. Vú sữa, không nấu ăn đă thành một “
hiến pháp bất thành văn” của các vú em, thế mà vú
Ái đă phá lệ ấy. Vú lại c̣n bằng ḷng làm
với giá “ bao nhiêu cũng được” . . .Sương
mừng v́ đă t́m được vú em tốt. Vú cũng
mừng v́ kiếm được chỗ nương thân.
Chồng chết, vú c̣n có con để an ủi, đến
lúc con cũng chết nốt, đời vú không c̣n bám víu vào
đâu nữa. Vú hiến cho Ái hai bầu sữa
cương đầy, và cả một tấm ḷng khao khát
t́nh thương của người mẹ. Vú săn sóc
từng giờ ăn, giấc ngủ của Ái. Vú tắm
cho Ái bằng bàn tay của một bà mẹ hiền. Vú yêu
Ái, thương Ái, tưởng chừng như Ái chính là con
của vú sinh ra vậy.
Sương đối với vú cũng rất tin cậy.
Nàng giao cho vú trông nom tất cả mọi việc. Mỗi
ngày, khi Sương và Lâm đi làm rồi, vú là chủ trong
nhà. Tất cả đều thuộc quyền chỉ huy
của vú. Nấu ăn, giặt là, vú làm rất khéo léo,
nhanh chóng. Xong việc vú hưởng cái sung sướng
của một người mẹ. Vú bế Ái vào ḷng, ru Ái,
chơi đùa với Ái, hát cho Ái nghe. Cho đến bây
giờ, Ái đă lên ba, Ái đă biết hát những bài vú
dạy. Ḷng vú như mềm đi khi nghe tiếng Ái thỏ
thẻ:
• Em đói, cho em ăn trước vú ơi!
• Em khát, em uống nhiều cơ!
• Me me, ba ba . . .
Vú tưởng như tiếng “ me” là tiếng để
gọi vú. Ngoài ra không c̣n ǵ quan trọng. Chính vú cũng không
tự biết là ḿnh đă đi quá đà trong t́nh vú và em.
Nhưng gần đây linh tính báo cho vú biết có một
sự ǵ khang khác ở Sương. Vú cố làm cho
Sương vui ḷng. Nhà sạch bóng, giường màn
trắng tinh, cốc chén thơm tho, cơm lành canh ngọt,
Ái sạch sẽ, mạnh khỏe, chơi đùa, ăn ngon
miệng. Vú tưởng vú đă làm đủ tất
cả để mua chuộc ḷng Sương, nhưng không
hiểu sao, Sương vẫn không vui. Vú có biết đâu,
vú đă chiếm của Sương một báu vật vô
giá: t́nh mẫu tử trong ḷng Ái.
Sương nghĩ ngợi măi. Nàng định cho vú em thôi.
Sương tưởng tượng nàng sẽ gởi Ái
ở nhà giữ trẻ ban ngày. Lúc đi làm về nàng
sẽ đón Ái. Chính tay nàng sẽ tắm rửa, cho Ái ăn,
ru Ái ngủ. Nàng sẽ làm tất cả những việc vú
em làm, để lấy lại t́nh yêu của Ái. Nếu không
tiện, nàng sẽ thuê một chị bếp làm việc
nhà, nấu ăn và phụ trông nom Ái.
Bỗng Sương liên tưởng đến những
chị bếp chuyên nghiệp. Sương sợ lỡ ḿnh
rủi không gặp người vừa ư, trái lại
gặp một bà chằng : làm biếng, ở bẩn,
đi chợ ăn lời, cho con ăn đồ thiu, đồ
thừa, c̣n tiền bỏ túi, đánh con. . ...Không! Không,
không thể như thế được. Không ai
được đánh Ái. Không ai được
động tay vào người Ai. Nàng tưởng
tượng Ái ăn uống bẩn thỉu, sẽ bị
ốm, Ái sẽ không lớn, người Ái sẽ bệnh
hoạn xanh xao gầy c̣m . . . Trời! Không, không thể
được!
Tối hôm nay, tắm cho Ái xong, nàng mệt lả cả
người. Suốt một ngày làm việc ở sở,
nàng cũng cần được nghỉ ngơi. Giữ
Ái, thực ra rất mệt, v́ Ái cần chạy nhảy,
chơi đùa, hát líu lo luôn miệng. Nàng không thể ôm
chặt Ái vào ḷng, nằm ĺ trên giường như
người ốm vậy.
Hay Sương không đi làm nữa! Nếu thế vú em
chắc chắn phải thôi, v́ lương của Lâm không
đủ chi tiêu cái khoản người ở, ân nghĩa,
xa xỉ phẩm, đau ốm. Số luơng của anh
chỉ đủ duy tŕ sự ăn tiêu tối thiểu
của một gia đ́nh nhỏ. Tiền ăn, tiền
nhà, tiền tiêu vặt rất ít. Nếu Sương thôi làm
việc, nàng sẽ chiếm lại được Ái,
nhưng nàng sẽ phải dậy từ năm giờ sáng,
làm việc nhà, nấu cơm, rửa bát, đi chợ,
giặt là . . .
Nàng phải làm tất cả những công việc nặng
nề vú em đang làm bây giờ. Nàng sẽ không c̣n th́
giờ xem báo, xem hát, đi chơi. Nàng sẽ không có
tiền mua sách báo, mà khoản này th́ không thể nào thiếu
được. Sương có thể không may một
chiếc áo mới theo thời trang, nhưng không thể thiếu
món ăn tinh thần. Sang năm, Ái lên bốn, Ái sẽ bắt
đầu đi học lớp mẫu giáo, mỗi tháng Ái
sẽ cần tiền học, tiền may mặc, tiền
sách vở, tiền đóng góp lặt vặt ở
trường.
Sương không hy vọng ở Lâm. Anh không có cách ǵ hơn
được, v́ anh rất yếu và cũng không có
một hứng thú ǵ đặc biệt về sự phát
triển công việc. Người ta phải có việc làm,
th́ anh cũng có việc làm. Người ta cần phải
giải trí, th́ anh cũng giải trí. Người ta
phải tranh đấu, th́ anh cũng tranh đấu. Anh tranh
đấu với Ái để cướp lại một
phần nhỏ th́ giờ bắt Sương đi chơi
với anh.
Sương thấy ḿnh khổ quá! Nàng đă phải tranh
đấu ngoài xă hội để duy tŕ một phần
sự sống của gia đ́nh, về nhà, nàng cũng c̣n
phải tranh đấu để chiếm lại t́nh yêu
của Ái, đứa con chính nàng đă có công mang nặng
đẻ đau sinh ra.
C̣n vú em, vú cũng phải tranh đấu để giữ
vững địa vị của vú trong gia đ́nh
Sương. Vú tranh đấu để được
sống cạnh Ái. Ái là nguồn sống của vú. Ái
lớn bằng sữa của vú. Ái lớn với t́nh yêu
thương của vú. Ái là tất cả. Chỉ có Ái vô
tư lự, không biết ḿnh sung sướng. Thế mà
người ngoài vẫn bảo gia đ́nh Lâm là một gia
đ́nh hoàn toàn an lạc, một gia đ́nh hạnh phúc
nhất trần gian! Nỗi khổ tâm của họ. Ai
biết?
LINH BẢO
(Ttrích trong tuyển tập Mây Tần – 1958)